انديشه دينى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٢٤
بداند، براى دريافت وحى برمىگزيند و افراد در رسيدن به چنين مقامى داراى قوّه انتخاب نيستند و اراده آنان در اين باره دخلى ندارد. وحى، سخن و انديشه پيامبر نيست؛ مثلًا درباره پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بخش چهل ساله نخست زندگانى او نشان مىدهد كه در اين مدت هيچ اثرى از وحى يا كلماتى كه هم سنگ وحى باشند، از او شنيده نشده است. او اصلًا مردى درس ناخوانده بود كه همه مىشناختندش و مىدانستند كه نزد كسى شاگردى نيز نكرده است:
«وَ كَذلِكَ انْزَلْنا الَيْكَ الْكِتابَ ... وَ ما كُنْتَ تَتْلُوا مِنْ قَبْلِهِ مِنْ كِتابٍ وَ لا تَخُطُّهُ بِيَمينِكَ اذاً لَارْتابَ الْمُبْطِلُونَ» (عنكبوت/ ٤٧- ٤٨)
و اين گونه، كتاب [: قرآن] را بر تو نازل كرديم ... تو هرگز پيش از اين كتابى نمىخواندى و با دست خود چيزى نمىنوشتى، مبادا كسانى كه درصدد [تكذيب و] ابطال سخنان تو هستند، شك و ترديد كنند.
«وَ كَذلِكَ اوْحَيْنا الَيْكَ رُوحاً مِنْ امْرِنا ما كُنْتَ تَدْرى مَا الْكِتابُ وَ لَا الْايمانُ وَ لكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدى بِهِ مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا وَ انَّكَ لَتَهْدى الى صِراطٍ مُسْتَقيمٍ» (شورى/ ٥٢)
و اينگونه بر تو نيز روحى را به فرمان خود وحى كرديم؛ تو پيش از اين نمىدانستى كتاب و ايمان چيست [و از محتواى قرآن آگ
انديشه دينى ١٢٨ ٤ - وحى از ديدگاه مسيحيت ..... ص : ١٢٦
اه نبودى] ولى ما آن را نورى قرار داديم كه به وسيلهاش هر كس از بندگان خويش را بخواهيم هدايت مىكنيم؛ و تو بىگمان به سوى راه راست هدايت مىكنى.
در دوران رسالت نيز چگونگى نزول وحى در اختيار پيامبر صلى الله عليه و آله نبود؛ يعنى چنين نبود كه هرگاه و بيگاه بتواند با وحى مرتبط گردد، بلكه زمان و چگونگى وحى تنها بسته به اراده خداى عالم بود؛ همچنان كه گاه نزول وحى قطع مىشد و فترتى در آن پيش مىآمد. گاهى نيز با وجود نياز مبرم به وحى، نزول با تأخير انجام مىگرفت.
محتواى وحى نيز مطابق خواستههاى او نبود، بلكه او خود را با وحى همسو مىكرد و سخن هميشگىاش آن بود كه من جز از وحىاى كه بر من نازل مىشود، پيروى نمىكنم:
«قُلْ لا اقُولُ لَكُمْ عِنْدى خَزائِنُ اللَّهِ وَ لا اعْلَمُ الْغَيْبَ وَ لا اقُولُ لَكُمْ انّى مَلَكٌ انْ