كه ملكه‌اى است باطنى، فقط از جانب خداست و كسانى كه به اذن خدا بر ضماير آگاهند. بنابراين لازم بود بعد از رسول خدا، افراد معصومى به عنوان امام و جانشينان آن حضرت در طول زمان به جامعه معرفى شوند تا در زمان و شرايط مناسب، معارف و احكام دينى را بيان كنند و عملًا دين را كامل نمايند. «١» از طرف ديگر قرآن به عنوان كتاب وحى و حاوى احكام و معارف دين، در دست مسلمان‌ها بود و مسلمانان موظف بودند با تلاوت، دقت و تدبر در آيات آن، به معارف توحيدى و احكام الهى دست يابند ولى قرآن بسيار ژرف است و بعضى از آياتِ معارفى آن متشابه‌اند و بدون ارجاع به محكمات، معناى صحيح آن روشن نمى‌گردد و اين كار هم از همه كس ساخته نيست. طبيعى است كه وقتى افراد مختلف بخواهند با دقت و تدبر در قرآن و روايات نبوى به اجتهاد و استنباط احكام و معارف بپردازند، نتيجه اجتهادشان با هم اختلاف‌هاى فراوان خواهد داشت و در مواردى متناقض خواهد بود. تاريخ اسلام از ابتدا تاكنون بهت انديشه دينى ١٦٢ ٢ - آيه«تبليغ» ..... ص : ١٦١ رين دليل بر وقوع اختلاف‌هاى فراوان در اجتهادها است. در مواقعى كه اجتهادها با هم موافق و همراستا باشند كه هيچ؛ اما مواردى كه منافى و متناقض باشند، بايد ملاك و معيارى براى تشخيص صحيح از سقيم وجود داشته باشد تا جامعه دچار اختلاف و تفرقه نشود؛ چه اينكه بزرگ‌ترين عنايت دين، متحد و هماهنگ كردن مردم در حركت تكاملى به سوى خداست؛ حال آن كه اگر بعد از رسول خدا صلى الله عليه و آله، مرجع معصوم دينى براى قضاوت در موارد اختلافى وجود نداشته باشد، اختلاف حاصل مى‌گردد و نقض غرض مى‌شود. بنابراين همان‌طور كه هدايتگرى خداوند اقتضا داشت پيامبرانى مبعوث كند، همان هدايتگرى و لطف خداوند اقتضا دارد بعد از پيامبر افرادى را براى امامت و مرجعيت دينى منصوب نمايد و وظيفه تبليغ و تفسير دين و رفع اختلاف را به‌عهده آنان واگذارد. از جانب ديگر، اگر چنين كسى در جامعه حضور داشته باشد- كه بايد حضور داشته باشد- چون او عالم‌ترين، كاردان‌ترين و شايسته‌ترين فرد براى اداره جامعه و حل اختلاف‌ها و قضاوت است و در همه صفات كمال از ديگران سرآمد است، به‌طور