انديشه دينى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤٣
فصل سوم: عصمت
«عصمت» در لغت، به معناى چنگ زدن، نگهدارى، منع و بازدارى است «١» و دراصطلاح به ملكهاى نفسانى مىگويند كه انسان را از گناه و خطا و اشتباه بازمىدارد.
پيامبران و امامان عليهم السلام همگى معصوم بودهاند كه خداوند متعال ملكه عصمت را بدانان عنايت فرموده و آنان را از درافتادن به زشتىها و گناهان و خطاها بازداشته است.
عصمت نيرويى باطنى و درونى است كه فرد معصوم را از ارتكاب گناه، اعم از گناه ظاهرى، باطنى، قلبى، زبانى، فكرى و عملى و درافتادن به اشتباه و خطا بازمىدارد و از اين روست كه علّامه طباطبايى قدس سره در تعريفش مىنويسد:
[عصمت] نيرويى است كه آدمى را از درافتادن به ورطه گناهان و اشتباهها بازمىدارد. «٢»
عوامل عصمت
در بررسى و ريشهيابى عصمت به اين نتيجه مىرسيم كه پديد آمدن عصمت معلول سه عامل زير است:
١- تقواى فزاينده و ژرف، به حدى كه اين تقوا جزو ملكات نفسانى آنان مىگردد و در جانشان ريشه مىدواند و انگيزه گناه ظاهرى و باطنى را از آنان بازمىگيرد و خداترسى همراه با عبوديت محض را بر جايش مىنشاند. اين مرتبه از تقوا در تعبير قرآنى «حَقَّ تُقاتِهِ» «٣»