«امامت» رياست عام براى كسى در امور دين و دنيا است. «١» علماى اهل سنت نيز تعاريفى شبيه به اين تعريف براى امامت ذكر كرده‌اند. «٢» براى بررسى دقيق موضوع امامت و تفاوت ديدگاه شيعه و سنّى در اين باره، سزاوار است آشكار سازيم كه اختلاف اساسى آنان در چيست. تقرير محل نزاع‌ برخى گمان كرده‌اند كه اختلاف شيعه و سنّى در موضوع امامت، اين است كه شيعيان امامت و رياست دينى بر جامعه را پس از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله ضرورى مى‌دانند، ولى سنّيان ضرورى نمى‌دانند، در حالى كه چنين نيست؛ زيرا ضرورت وجود حاكم اسلامى و برقرارى حكومت دينى براى اجراى احكام اسلامى به‌گونه اجمال مورد اتفاق همه مسلمانان است. حاكمان پس از پيامبر صلى الله عليه و آله- حتى حاكمان جور بنى اميه و بنى‌عباس- با اين ادعا كه جانشين پيامبر صلى الله عليه و آله و حاكم اسلامى و نيز مُجرى قوانين اسلامى و حافظ مرزها و مصالح مسلمانانند، زمام امور جامعه اسلامى را در دست گرفتند. اختلاف بنيادين ميان شيعيان و سنّيان در پاسخى است كه به پرسش‌هاى زير مى‌دهند: اوّل اين كه آيا امامت به نصّ و نصب الهى است، يا به انتخاب مردم و از راه شورا و اهل حل و عقد؟ و دوم اين كه امام داراى چه شؤونى است، گستره عملكردش تا كجاست و كدام يك از وظايف پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله را برعهده دارد؟ اگر به پرسش دوم پاسخ دهيم، پاسخ پرسش نخست نيز آشكار خواهد شد. بايد دانست كه براى پيامبر اكرم جز مقام ولايت باطنى كه از گذر آن، واسطه فيض الهى ميان خالق و مخلوق بود و فيض خداى تعالى را به مخلوقات مى‌رسانيد، سه مقام ديگر متصور است: ١- تلقّى و ابلاغ وحى: نخستين وظيفه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله گرفتن وحى از خداوند و رسانيدنش به مردم بود. آن حضرت براى انجام اين مأموريت الهى، وحى را بر مى‌گرفت‌