را، كه گوي انديشه دينى ١٦٦ ٣ - آيه«اكمال» ..... ص : ١٦٤ ى از چيزى احساس خطر مى‌كرده و نگران بوده است، دلدارى مى‌دهد و مى‌فرمايد: در انجام اين رسالت، از مردم مهراس؛ زيرا خداوند تو را از آسيب آنان نگاه مى‌دارد. در پايان نيز به‌عنوان تهديد، به كسانى كه اين پيام را انكار مى‌كنند و در برابرش از روى لجاجت، كفر مى‌ورزند، مى‌فرمايد: «خداوند كافران لجوج را هدايت نمى‌كند.» «مقصود از «ما انْزِلَ الَيْكَ» ديدگاه مفسّران شيعه، آن است كه موضوع مهمّى كه پيامبر صلى الله عليه و آله بنابرآيه مورد نظر مأمور ابلاغ آن بوده، معرّفى جانشين پس از خود و تعيين سرنوشت آينده اسلام و مسلمانان از طريق نصب امير مؤمنان، حضرت على عليه السلام، به مقام والاى امامت و ولايت بوده است. «١» بنابراين نظريّه، مراد از «ما انْزِلَ الَيْكَ» حكمى خاص و نوين بوده كه بر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شده و مقصود از «رسالت»، مجموع دين و احكام آن بوده است. بنابراين، معناى آيه اين است: «حكمى را كه از سوى پروردگارت بر تو نازل شده است، تبليغ كن و اگرنه در انجام اصل رسالت الهى، كوتاهى كرده‌اى.» چنين فرمانى نشان‌دهنده اهميّت موضوع حكم است كه همانند روح در كالبد دين، مايه حيات و حركت است و بنيانش را استوارى و استقرار مى‌بخشد. از اين رو، انتظار مى‌رفت گروهى از مردم مخالفت كنند، به گونه‌اى كه اوضاع را تغيير دهند و اركان دين را منهدم سازند؛ زيرا به گمان باطل آنان، پيامبر صلى الله عليه و آله حكم را از پيش خود و براى منافع خويش و برخلاف مصالح ديگران گفته بود. رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌ترسيد دين خدا هدف دنياطلبان و زورمداران قرار گيرد و كوشش‌هاى مسلمانان ناكام ماند و برخى مردم اين فرمان الهى را تاب نياورند و از اين رو، تبليغ آن را به تأخير مى‌انداخت و در انتظار فرصتى مناسب به سر مى‌برد تا بتواند مردم را از خواست خداوند آگاه كند و آنان نيز بپذيرند. در چنين هنگامى، آيه شريفه نازل شد و دستور فورى و اكيد آمد كه پيام ابلاغ گردد و خداوند وعده داد كه پيامبرش را از آسيب مردمان ناسپاس و نافرمان نگاه مى‌دارد. پيامبر صلى الله عليه و آله انديشناك بود كه با اظهار ولايت حضرت على عليه السلام مردم گمان برند او از