انديشه دينى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢١٠
سؤال قبر
از رخدادهاى مهم و حتمى عالم برزخ سؤال دو فرشته «نكير» و «منكر» است. از گفتار بزرگان علما برمىآيد كه سؤال نكير و منكر حقيقتى انكارناپذير است. شيخ صدوق مىگويد:
در باور ما، سؤال قبر، حق است و مىبايد بدان ايمان آوريم. «١»
روايات در اين باره، بسى پُرشمارند و از آن جمله، روايتى از امام جعفر صادق عليه السلام است كه فرمود:
«مَنْ انْكَرَ ثَلاثَةَ اشْياءَ فَلَيْسَ مِنْ شيعَتِنا: الْمِعْراجُ، وَالْمَسْأَلَةُ فِى الْقَبْرِ، وَالشَّفاعَةُ» «٢»
هر كس سه چيز را انكار كند از شيعيان ما نيست: معراج، سؤال قبر و شفاعت.
امّا اين كه از چه كسانى در عالم برزخ سؤال مىكنند، در روايتى از امام محمّد باقر عليه السلام آمده است:
«لا يُسْئَلُ فِى الْقَبْرِ الَّا مَنْ مَحَضَ الْايمانَ مَحْضاً، اوْ مَحَضَ الْكُفْرَ مَحْضاً، فَقُلْتُ لَهُ: فَسائِرُ النَّاسِ؟ فَقالَ: يُلْهى عَنْهُمْ.» «٣»
«در قبر نمىپرسند مگر از كسى كه ايمانش خالص است و يا كفرش خالص است.» پرسيدند: «پس ديگر مردم چه؟» فرمود: «به حال خود رها مىشوند.»
بنابر تفسير علّامه مجلسى از اين حديث، در عالم برزخ، براى مستضعفين متوسّط ميان ايمان و كفر سؤالى نيست. «٤» شهيد نيز سؤال قبر ندارد؛ زيرا به فرموده پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله برق شمشيرها بر بالاى سرش براى امتحان او كافى است. «٥» همچنين، در اين باره كه از چه چيز در قبر سؤال مىكنند، آنچه از اخبار صحيح و مستفيض به دست مىآيد، اين است كه از اصول اعتقادات مىپرسند «٦» و از برخى روايات نيز برمىآيد كه از