انديشه دينى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٩
بودن، زندگى را مقرون به رنج و ناراحتى مىكنند، سودشان چيست؟
پاسخ: مصيبتها و بلاهايى كه براى افراد يا خانوادهها، يا جوامع بشرى پيش مىآيند، چند گونهاند:
١- بلاهايى كه معمول رفتار خود انسانهايند؛ مانند اينكه جوانى به مواد مخدر روى مىآورد و خود را معتاد مىكند و از اين راه براى هميشه گرفتار و بدبخت مىشود. اين بلا و مصيبت را نبايد به حساب خداى متعال گذاشت.
٢- بلاهايى كه معلول رفتار پدر و مادر انسانند؛ مانند اينكه پدرى در اثر مصرف مسكرات فرزندان خود را براى هميشه به برخى بيمارىها و مصائب گرفتار مىكند. اين بلا و مصيبت را نيز نبايد به حساب خداوند گذاشت. البته در اين گونه بلاها، كه فرزندان بدون تقصير گرفتار مىشوند، خداوند متعال به مقتضاى لطف و كرمش، در جهان ديگر ناراحتىهاى آنان را جبران مىكند و به مقتضاى عدالتش حق مظلوم را از ظالم مىگيرد.
٣- بلاهايى كه در اثر گناه پيش مىآيند و آثار وضعى اعمال انسانند. اين بلاها نيز معلول كارهاى خود انسانند و به هيچ وجه با عدالت ذات حق منافات ندارند. به عنوان مثال، اگر دروغگويى و خيانت در جامعه شايع شود، اعتماد عمومى سست مىگردد و مردم در عذاب و رنج به سر مىبرند.
٤- بلاهايى كه خداى متعال براى از ميان بردن آثار گناه پيش مىآورد و در حقيقت كفّاره گناهانند كه خداوند متعال به لطف و رحمتش بخشى از گناهان را در دنيا مىشويد تا گناهكاران پس از مرگ، گرفتار عذابهاى دردناك نشوند. اين بلاها نيز عين لطف خداوندند.
٥- بلاهايى كه براى بيدار شدن مردم و غفلتزدايى پيش مىآيند و بدين وسيله مردم متوجّه خدا مىگردند و يا توجّه آنان افزون مىشود. آشكار است كه اين بلاها نيز عين لطف و كرم پروردگار بزرگ هستند.
٦- بلاهايى كه خداى متعال براى آزمايش و امتحان بزرگان پيش مىآورد و امتحان از سنّتهاى الهى است كه به هيچ وجه تعطيلبردار نيست و اين آزمايش گاهى براى پرورش شخص و تربيت و سير تكاملى او انجام مىگيرد.
اگر دقّت شود، مصائب و بلاهايى كه براى اشخاص و خانوادهها و جوامع پيش مىآيند، خارج از اين اقسام نيستند و با عدالت پروردگار ناسازگارى ندارند، بلكه عين