است و در مرتبه وجوب، تنها ذات خدا بوده و هست و خواهد بود و هيچ موجودى با او نبوده و نيست و نخواهد بود. ٧- نظريه تكامل و دهرى‌گرى: شهيد مطهرى در اين باره مى‌گويد: از جمله مسائلى كه به نظر مى‌رسد تأثير زيادى در گرايش‌هاى مادى داشته است، توهّم تضادّ ميان اصل «خلقت و آفرينش انسان» از يك طرف واصل «ترانسفورميسم» يعنى اصل تكاملِ جانداران از طرف ديگر است. «١» براى روشن شدن مطلب، به تبيين اصل تكامل يا انتخاب طبيعى، موارد تعارض ظاهرى آن با تفكر الهى و پاسخ‌هايى مى‌پردازيم كه به تعارض‌هاى موهوم داده‌اند. نظريه تكامل كه سامان دهنده اصلى‌اش داروين بوده است، بر چند پايه استوار است از جمله: الف- تغييرهاى تصادفى: اين تغييرها را در علم ژنتيك، جهش يا موتاسيون ناميده‌اند. داروين شواهد فراوانى بر وقوع چنين تغييرهاى به ظاهر خود به خود و اندك در ميان افراد يك نوع به دست آورده بود. او، گرچه نتوانست با نظريّه‌اش اين تغيي انديشه دينى ٦٥ نقد و بررسى تعارض‌ها ..... ص : ٦٢ رها را تعليل و تبيين كند، ولى بر وقوع آنها يقين داشت. ب- تنازع بقا: موجودات زنده با توجّه به سير صعودى زاد و ولد و نياز به مكان و غذا، براى بقا، مى‌بايد به نزاع با يكديگر بپردازند. اين تنازع هم در ميان افراد يك نوع برقرار است و همين در ميان افراد انواع مختلف. ج- بقاى انسب: تنازع بقا و تلاش براى به دست آوردن آب، غذا و مكان، موجب مى‌شود كه تنها افراد و انواعى شانس ادامه حيات بيابند كه از توانمندى‌ها و امتيازهاى بيشترى براى غلبه بر حريفان خود برخوردارند. داروين معتقد بود كه تغييرهاى تصادفى و تنازع بقا و بقاى انسب در ميان انواع، در دراز مدت «انتخاب طبيعى» را به دنبال مى‌آورد و نتيجه‌اش تبديل و تبدّل تدريجى انواع و از ميان رفتن افراد ضعيف‌تر و ناقص و پديد آمدن نوع يا انواع كامل‌تر است و در اين ميان نيازى نيست كه به طرح و تدبير قبلى معتقد شويم. «٢»