انديشه دينى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٨
دهرى گرى و ماترياليسم بر پايه هيچ برهان عقلى و منطقى استوار نيست و شالودهاش بر ظنّ و گمان است. ماترياليستها از آنجا كه نتوانستهاند با حواسّ خود موجود غير مادّى را درك كنند، به انكار ماوراى مادّه پرداختهاند. قرآن به صراحت بر پوچى و بىپايه بودن اين انديشه تصريح كرده، مىفرمايد:
«وَ قالُوا ما هِىَ الَّا حَياتُنَا الدُّنْيا نَمُوتُ وَ نَحْيا وَ ما يُهْلِكُنا الَّا الدَّهْرُ وَ ما لَهُمْ بِذلِكَ مِنْ عِلْمٍ انْ هُمْ الَّا يَظُنُّونَ» (جاثيه/ ٢٤)
و گفتند: «جز اين زندگى دنياى ما، چيزى نيست. مىميريم و زندگى مىكنيم و جز دهر و طبيعت ما را نمىميراند.» بر اين مدّعا هيچ علمى ندارند و تنها بر آن گمان مىورزند.
اگوست كنت، متفكّر مشهور غربى گويد:
چون ما از آغاز و انجام جهان بىخبريم، نمىتوانيم وجود يك موجود سابق يا لاحق را انكار كنيم؛ همچنان كه نمىتوانيم آن را اثبات كنيم. «١»
اين متفكر غربى چون نتوانسته است با حواسّ خود آغاز و انجام جهان را درك كند، «لا ادرى گرى» پيشه كرده و در نفى يا اثبات خدا بازمانده است. متأسفانه ديگران از او جلوتر رفته و چون نتوانستهاند با حواسّ خود خدا را دريابند، وجودش را انكار كردهاند. هيوم مىگويد:
از آن جا كه هر علّتى كه ما به آن برخوردهايم به نوبه خود معلول بوده، خيلى معقولتر است كه به وجود يك سلسله نامتناهى از حوادث در جهانِ مستقل به ذات و متّكى به نفس قائل باشيم تا به وجود يك علّت اولاى غير معلّل. «٢»
در مناظرهاى كه سال ١٩٤٨ ميلادى ميان راسل مادّى و كاپلستون مذهبى صورت گرفت و از راديو بى. بى. سى. پخش شد، كاپلستون از راسل پرسيد:
من يك هستى متشخّص، متعالى و متمايز از جهان و خالق جهان را قبول دارم. چطور است شما هم بفرماييد كه موضع شما «لا ادرى» است يا موضع انكارى؟ منظورم اين است كه آيا شما مىگوييد عدم وجود خدا قابل اثبات است؟
راسل جواب داد: