انديشه دينى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢١٩
فانى و موقّت است؛ همان كه در اين جهان به صورت گفتار يا كردار ظاهر مىشود و دوم، صورت ملكوتى كه پس از صدور از ما هرگز فانى نمىشود و از توابع و لوازم جداناشدنى آدمى است. «١»
چه كسانى در دوزخ جاودانند؟
از بررسى آيات قرآن كريم به دست مىآيد كه كافران به معناى اعم آن، كه شامل منكران مبدأ و معاد، مشركان، تكذيب كنندگان دعوت پيامبران و مرتدان و منافقان است، گروهى هستند كه در عذاب هميشگى دوزخ خواهند ماند. به عنوان مثال مىفرمايد:
«انَّ الَّذينَ كَفَرُوا لَنْ تُغْنِىَ عَنْهُمْ امْوالُهُمْ وَ لا اوْلادُهُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئاً وَ اولئِكَ اصْحابُ النَّارِ هُمْ فيها خالِدُونَ» (آل عمران/ ١١٦)
كسانى كه كفر ورزيدند، هرگز اموالشان و اولادشان چيزى از [عذاب] خدا را از آنان دفع نخواهد كرد. آنان اهل دوزخند و جاودانه در آن خواهند ماند.
در آياتى ديگر از گروههايى ديگر بهعنوان ماندگاران در دوزخ ياد مىكند. برخى از اين گروهها عبارتند از: گناهكاران، ستمگران، آنان كه ميزان اعمالشان سَبُك است و آنان كه از قرآن روى برمىتابند. برخى از اين آيات عبارتند از:
«وَ مَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَانَّ لَهُ نارَ جَهَنَّمَ خالِدينَ فيها ابَداً» (جن/ ٢٣)
و هر كس نافرمانى خدا و رسولش كند، آتش دوزخ از آنِ او است و جاودانه در آن مىماند.
«ثُمَّ قيلَ لِلَّذينَ ظَلَمُوا ذُوقُوا عَذابَ الْخُلْدِ هَلْ تُجْزَوْنَ الَّا بِما كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ»
(يونس/ ٥٢)
سپس به كسانى كه ستم كردند گفته مىشود: «عذاب ابدى را بچشيد! آيا جز به كيفر آنچه به دست مىآورديد، جزا داده مىشويد؟!»
«وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازينُهُ فَاولئِكَ الَّذينَ خَسِرُوا انْفُسَهُمْ فى جَهَنَّمَ خالِدُونَ»