انديشه دينى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢١١
برخى اعمال مهم فروع دينى نيز مىپرسند؛ چنان كه امام جعفر صادق عليه السلام مىفرمايد:
«يُسْأَلُ الْمَيِّتُ فى قَبْرِهِ عَنْ خَمْسٍ: عَنْ صَلاتِهِ وَ زَكاتِهِ، وَ حَجِّهِ وَ صِيامِهِ، وَ وَلايَتِهِ ايَّانا اهْلَ الْبَيْتِ.» «١»
از ميّت در قبر از پنج چيز مىپرسند: نماز، زكات، حج، روزه و ولايت ما اهل بيت عليهم السلام.
تجسّم اعمال
از موضوعاتى كه در مبحث قيامت مطرح است، تجسّم اعمال و اعتقادات آدمى است. در اين باره حكيمان و متكلّمان مسلمان معتقدند كه ميان عمل و جزا رابطه علّى و معلولى و بلكه بالاتر، رابطه عينيت و اتحاد برقرار است؛ يعنى آنچه در آخرت به عنوان پاداش يا كيفر به نيكوكاران و بدكاران مىرسد، تجسّم عمل خود آنان است؛ نعيم و عذاب آنجا همين اعمال نيك و بد است كه وقتى پرده كنار رود، تجسّم و تمثّل پديد مىآيد؛ تلاوت قرآن صورتى زيبا مىشود و در كنار انسان قرار مىگيرد؛ غيبت و رنجانيدن مردم به صورت خورش سگان دوزخ درمىآيد. «٢»