بخش اول: مبدأشناسى‌ فصل اوّل: اثبات مبدأ حكيمان و متكلّمان مسلمان با بهره جستن از معارف دينى و اسلامى و نيز با تكيه بر معارف عقلى، برهان‌هايى در اثبات وجود خدا به دست داده‌اند كه برخى از آنها تنها عقلى و فلسفى‌اند و برخى ديگر تلفيقى از عقلى و نقلى. در اين فصل برخى از اين برهان‌ها را ذكر كرده و سپس به نقد و بررسى پاره‌اى ديگر از آنها مى‌پردازيم كه بيشتر از سوى فلاسفه غرب مطرح شده‌اند. برهان صدّيقين‌ براى اثبات واجب الوجود و حق تعالى، برهان‌هاى مختلفى ارائه گرديده است. در غالب برهان‌ها حق تعالى غايب، ناشناخته و نامرئى تصور شده و چيزى به عنوان «واسطه و آيت» براى اثبات كردن و نشان دادن خداوند مورد استناد قرار گرفته است. متكلّمان «حدوث عالم» و ارسطوييان «حركت» را واسطه و آيت اثبات حق گرفته‌اند. با توجه به آيات قرآن كه خداوند را: «اول و آخر و ظاهر و باطن» «١»، «نور آسمان‌ها و زمين» «٢» و «اولين شاهد بر خودش» «٣» معرفى كرده و «همه سو را روى خدا» «٤» شمرده است، اين سؤال در ذهن عالمان اسلام شكل گرفته كه آيا نمى‌توان برهانى به دست داد كه در آن خداوند خودش واسطه اثبات خودش باشد و محتاج نباشيم براى اثبات خدا به آيات و