گشتند. «١» بنابراين، اشكال اصلى بر نظريّه‌هاى مزبور اين است كه در هيچ كدام از اين روزها، نه كفّار و مشركان از پيروزى بر اسلام مأيوس شدند و نه دين كامل گشت. د- روز غدير خم: ديدگاه مفسّران شيعه، كه مورد تأييد رواياتى پرشمار و با مضمون و محتواى آيه نيز سازگار است، اين است كه مراد از «اليوم» روز غدير خم است كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله، امير مؤمنان على عليه السلام را به گونه رسمى، به عنوان جانشين پس از خود منصوب كرد. در آن روز بود كه همه اميدهاى كفّار به يأس مبدّل شد؛ زيرا آنان پس از آن كه همه تهديدها، تطميع‌ها، فشارها، جنگ‌ها و توطئه‌هايشان را براى نابودى اسلام بى‌نتيجه ديدند و قدرت و شوكت اسلام را روزافزون يافتند، تنها به يك چيز اميد بسته بودند؛ گمان مى‌كردند دين اسلام وابسته به شخص پيامبر صلى الله عليه و آله است و او سرانجام، از دنيا مى‌رود و چون فرزند پسر ندارد، نام و ياد و دينش از ميان مى‌رود و بساط اسلام برچيده مى‌گردد؛ زيرا بقاى هر دينى وابسته به وجود حاملان، حافظان و كارگردانان آن است. آنچه روزنه اميد كفّار را مسدود ساخت و آنان را در گرداب يأس فرو برد، اين بود كه خداوند كسى را به جانشينى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله برگزيد كه راه رسالت را تداوم مى‌بخشيد، احكام و معارف دين را حفظ مى‌كرد و ارشاد، هدايت و تدبير امور جامعه اسلامى را پس از رسول خدا صلى الله عليه و آله برعهده مى‌گرفت. او انسانى والا و شايسته، صاحب همه فضيلت‌ها و كمالات، مرد علم، تقوا، شجاعت، عدالت، كياست و سياست، حضرت على بن ابى‌طالب عليه السلام بود كه در روز هجدهم ذى‌حجّه، هنگام بازگشت پيامبر صلى الله عليه و آله از حجّةالوداع، در سرزمين غدير خم، از سوى آن حضرت به خلافت برگزيده شد. در آن روز، اسلام به كمال نهايى خود رسيد و جاودانگى‌اش با امامت، تضمين گرديد، نعمت خدا بر بندگانش با «ولايت» به اتمام رسيد و مورد پسند خدا گشت. «٢» شأن نزول‌ رواياتى بسيار از طريق اهل سنّت و شيعه نقل شده‌اند كه بر نزول آيه مزبور در روز