خود و نه به ديگران روا نمى‌دارند و اين همان مفهوم عصمت است. عصمت و اختيار درباره عصمت پيامبران عليهم السلام، پرسش‌ها و شبهه‌هايى مطرح كرده‌اند و از جمله گفته‌اند كه آيا معصوم بودن آدمى با اختيار او سازگار است؟ اگر خداوند متعال پيامبران و امامان عليهم السلام را از گناه و خطا مصون و معصوم داشته است، آنان مجبورند كه واجبات را انجام دهند و محرّمات را ترك كنند و اختيارى از خود ندارند. در اين صورت، مستحق پاداش نيز نيستند؛ زيرا پاداش را در برابر كار اختيارى مى‌دهند و اگر خداوند بخواهد به آنان پاداش دهد، آنان را بدون استحقاق بر ديگران برترى بخشيده است؛ زيرا اگر خداوند كسانى ديگر، جز معصومين را نيز از گناه حفظ كند، آنان نيز روى به گناه نمى‌آورند و در زمره معصومان جاى مى‌گيرند. پاسخ: همان‌طور كه گفتيم، عصمت مراحلى دارد. بعضى از آن مراحل اختيارى است و بعضى از آنها اعطايى و افاضى. عصمت از گناه، اختيارى است اما عصمت از اشتباه و خطا در گرفتن وحى و ابلاغ و تبيين و تفسير آن، افاضى مى‌باشد. پيامبران به خاطر تقواى ژرف و بينش عميق خود از ارتكاب گناهان درامانند. آنان از چنان ايمان و يقينى برخوردارند كه به هنگام ارتكاب گناه، خود را بر لبه پرتگاه جهنم مى‌بينند كه انجام گناه آنان را به درون جهنم ساقط مى‌كند. طبيعى است كه چنين ايمان و باورى، صاحبش را از ارتكاب گناه بازمى‌دارد. چنين باورى براى ديگر انسان‌ها در بعضى مواقع و نسبت به بعضى گناهان وجود دارد و از اين جهت از ارتكاب آن گناهان درامانند. البته توفيق خاص خداوند از دوران كودكى تا آخر عمر شامل حال پيامبران است ولى اين توفيق هم تابع سنت تغييرناپذير و عامى است: «انْ تَنْصُرُوا اللَّهَ يَنْصُرْكُمْ و يُثبِّتْ اقدامَكُمْ» (محمّد/ ٧) اگر خدا را يارى كنيد، شما را يارى مى‌كند و گام‌هايتان را استوار مى‌سازد. توفيق خداوند مطابق اين سنتِ ثابت و عام، شامل هر كس كه در طريق كسب رضاى او باشد، مى‌شود. دستگيرى خداوند از پيامبران از همان لحظه تولد به بعد هم فرع همين‌