انديشه دينى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤٤
است كه به گفته مرحوم علامه طباطبائى، طاعت عارى از هرگونه معصيت، شكرِ بدون كفر و ذكرِ بىنسيان؛ يعنى ايمان و اسلام راستين در اعلى درجه است. «١»
٢- آگاهى از فرجام گناه: فرد معصوم از آن جا كه گناه را به درستى مىشناسد و آثار زيانبارش را گويى با چشم خويش مىبيند، هيچگاه خويشتن را بدان نمىآلايد و صدور گناه از او به صورت امرى ناممكن درمىآيد.
٣- اتصال به منبع علم: معصوم معرفت خود را به طور مستقيم از خداوند دريافت مىكند و علم ناب از جانب خدا بر قلب او افاضه مىگردد و با شهود حقايق به يقين قطعى و زوالناپذير مىرسد و چنين علمى، از خطا و اشتباه مصون است. خطا در علم اكتسابى است و علم معصوم افاضى است نه اكتسابى. ملائكه وحى نيز كه گاهى واسطه ابلاغ و القاى علوم و معارف به پيامبران هستند، بندگان معصوم و مقرب خدايند و به هيچ وجه در وحى، دخل و تصرف نكرده و در ابلاغ آن كوتاهى نمىكنند.
مراحل عصمت
دانشمندان مسلمان براى عصمت مراحلى بر شمردهاند كه در زير به اختصار از آنها ياد مىكنيم:
١- عصمت در تلقّى و ابلاغ وحى الهى.
٢- عصمت از گناه و معصيت در افعال قلبى و جوارحى.
٣- عصمت از خطا، اشتباه و نسيان در فكر و انديشه و دور بودن از تشخيص غلط در مسائل جارى زندگى.
مرحله نخست، كه عبارت است از عصمت در اخذ وحى و تبليغ آن بى كم و كاستى، مورد اتفاق دانشمندان شيعه و سنّى است و قرآن مجيد نيز بر آن گواهى مىدهد. «٢»
امّا مرحله دوم و سوم، كه عبارت است از عصمت از گناه و از اشتباه، مورد اختلاف شيعيان و سنّيان است. دانشمندان شيعه، پيامبران عليهم السلام را از هر گناه و خطايى مصون