توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ١٧٩ - سجود
مىتواند خم شود ومهر يا چيز ديگرى را كه سجده بر آن صحيح است روى چيز بلند گذاشته وطورى بايد پيشانى را بر آن بگذارد كه بگويند سجده كرده است، ولىبايد كف دستها وزانوها وانگشتان پا را بطور معمول به زمين بگذارد.
مسأله ١٠٧٨- كسى كه هيچ نمىتواند خم شود، بايد براى سجده بنشيند و با سر اشاره كند و اگر نتواند، بايد با چشمها اشاره نمايد و در هر صورت احيتاط واجب آن است كه اگر مىتواند مهر را بلند و به پيشانى بگذارد و اگر با سر يا چشمها هم نمىتواند اشاره كند، بايد در قلب نيّت سجده كند و بنابر احتياط واجب با دست ومانند آن براى سجده اشاره نمايد.
مسأله ١٠٧٩- كسى كه نمىتواند بنشيند، بايد ايستاده نيّت سجده كند و چنانچه مىتواند براى سجده با سر اشاره كند و اگر نمىتواند، با چشمها اشاره نمايد و اگر اين را هم نمىتواند، در قلب نيّت سجده كند و بنابر احتياط واجب با دست ومانند آن براى سجده اشاره نمايد.
مسأله ١٠٨٠- اگر پيشانى بىاختيار از جاى سجده بلند شود، چنانچه ممكن باشد بايد نگذارد دوباره به جاى سجده برسد، واين يك سجده حساب مىشود، چه ذكر سجده را گفته باشد يا نه و اگر نتواند سر را نگهدارد وبىاختيار دوباره به جاى سجده برسد، روى هم يك سجده حساب مىشود و اگر ذكر نگفته باشد بايد بگويد.
مسأله ١٠٨١- جايى كه انسان بايد تقيّه كند مىتواند بر فرش ومانند آن سجده نمايد در صورتى كه عرفاً چاره ندارد، ولى اگر بتواند بر حصير يا چيزى كه سجده بر آن صحيح مىباشد، طورى سجده كند كه بزحمت نيفتد، نبايد بر فرش ومانند آن سجده نمايد.
مسأله ١٠٨٢- اگر روى تشك پر يا چيز ديگرى كه بدن روى آن آرام نمىگيرد سجده كند، باطل است.
مسأله ١٠٨٣- اگر انسان ناچار شود كه در زمين گل نماز بخواند، چنانچه آلوده شدن بدن ولباس براى او مشقّت ندارد، بايد سجده وتشهّد را بطور معمول بجا آورد و اگر مشقّت دارد مىتواند در حالى كه ايستاده، براى سجده با سر اشاره كند وتشهّد را ايستاده بخواند و اگر سجده وتشهّد را بطور معمول هم بجا آورد، نمازش صحيح است.