إرشاد القلوب ت رضایی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ١٠ - انتشار علم و دانش و فقه از تعليمات آن حضرت

را خواند وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً[١] يعنى مدت حمل و شير دادن سى ماه تمام است و نيز اين آيه را قرائت فرمود وَ فِصالُهُ فِي عامَيْنِ‌[٢] از شير گرفتن بعد از دو سال تمام است سپس فرمانداد آن زن را واگذارند.

و نيز از همان قضاوتهاست كه آنان حد باده‌گسار را نميدانستند تا اينكه آن حضرت فرمود هر گاه كسى مى خورد مست مى‌شود هر گاه مست شد سخنان ياوه گويد و هر گاه ياوه‌سرائى كرد بر كسى دروغ بندد هر گاه دروغ بر كسى نسبت داد او را حد بزنند حد بزنيد مانند حد كسى كه ديگرى را نسبت به زنا دهد كه آن حد هشتاد تازيانه است شمردن داستانهاى سخت و مشكله آن حضرت بيش از آنست كه آمارش را بدست آوريم و شكى نيست كه اهل دانش همگى از نظر علمى نسبت به آن سرور دارند.

[انتشار علم و دانش و فقه از تعليمات آن حضرت‌]

امّا علم كلام ريشه‌اش ابو هاشم بن محمّد بن حنفيه است كه از آن حضرت استفاده كرده و امّا علم ادب همان علمى است كه كلام را سه بخش كرده آن حضرت ابو الاسود دئلى را فرمان بوضع آن علم داد پس از آنكه او را بريشه آن علم آگاه كرد و امّا علم تفسير پس ريشه آن علم ابن عباس شاگرد على ٧ است و امّا فصاحت را على ٧ بمردم آموخت در خلال خطبه‌ها و سخنرانيهاى فصيحش.

و امّا علم فقه شيعه نسبتش باو ميباشد. ابو حنيفه شاگرد حضرت صادق ٧ بود و شافعى قرائت كرد بر محمّد بن حسن شيبانى شاگرد ابو حنيفه و احمد حنبل شاگرد حضرت كاظم ٧ بود و مالك خواند

[١] احقاف آيه ١٣

[٢] لقمان آيه ١٤