هر كه نگاهش را رها كند و به هر جا چشم اندازد افسوس خورد. روزگار شكر خود را بر آنكه به درخواستش رسيده واجب گردانيده. زبان در انتشار دادن زشت و زيبا كمتر انصاف را رعايت كند. هر كه بد اخلاق باشد خانواده‌اش از او دلتنگ خواهند بود، و هر كه به چيزى رسيد گردنكشى كرد. آرزو كمتر به تو راست مى‌گويد. تواضع بر هيبت تو بيفزايد. در خوش اخلاقى گنج‌هاى رزق و روزى نهفته است. چه بسا كسى كه در پايان عمر نيز همچنان ملازم گناه خود باشد. هر كه جامه آزرم بر تن كرد عيبش بر مردم پوشيده ماند.

گفتار را اندازه نگهدار، زيرا هر كه اعتدال در پيش گرفت رنج و هزينه‌اش كاهش يافت، و ره يافتن تو در گرو مخالفت توست با نفس خويش. هر كه روزگار را شناخت، از آمادگى غافل نماند. آگاه باشيد با هر نوشيدنى گلوگيرى است، و با هر لقمه فرو دادنى خفگى‌اى. نعمتى به دست نمى‌آيد مگر با از دست رفتن نعمتى ديگر. هر جاندارى قوتى دارد و هر دانه‌اى خورنده‌اى و تو قوت مرگى. بدانيد هر كه بر زمين راه مى‌رود سرانجام در دل زمين جاى گيرد و شب و روز در نابود كردن عمرها با يك ديگر در ستيزند.

اى مردم! ناسپاسى نعمت، پستى است، و همراهى با نادان، نگون بختى. نرمش در سخن از كرامت است و آشكار كردن سلام از عبادت. مبادا خدعه كنى. كه آن از اخلاق پست مردمان است. هر جوينده‌اى يابنده نباشد و هر غايبى باز نگردد. دل به كسى مبند كه ترا نمى‌خواهد. چه بسا دورى كه از نزديك، نزديكتر است. پيش از آنكه راه جويى رفيق سفر را بجو و پيش از تهيه خانه در باره همسايه آن تحقيق كن. هر كه در رفتن شتاب كند خستگى وجود او را در بر گيرد. عيب برادرت را بپوش آن گونه كه آن عيب را در خويش سراغ دارى. از لغزش دوستت چشم بپوش، به حساب آن روز كه دشمنت بر سر كار آيد.

هر كه بر كسى خشم گيرد كه او بر زبان اين فرد قدرتى ندارد، اندوهش به درازا كشد و خود را عذاب كند. ترس از خدا، موجب مى‌شود آدمى از ستمش جلو گيرد. هر كه در گفتارش به ناحق نگرايد افتخار خود را بنمايد. هر كه خوب را از بد تشخيص ندهد چونان حيوانى باشد. از ميان بردن توشه از تباهى است. مصيبت دنيا با در نظر گرفتن عظمت‌