اى مردم! هر كه كندى كند خوار گردد، و هر كه ببخشد آقا شود، و هر كه مالش زياد گردد سرور شود، و هر كه حلمش زياد شود شرافت يابد، و هر كه در ذات خدا بسيار انديشد زنديق گردد، و هر كه زياد كارى را انجام رساند بدان شناخته شود، و هر كه شوخى بسيار كند سبك گردد، و هر كه خنده‌اش زياد شود هيبتش از ميان برود. آبروى خانوادگى كسى كه ادب ندارد به تباهى گرايد. بهترين كار نيك نگهداشتن آبروست با ثروت. كسى كه با نادان همنشينى كند خردمند نيست و هر كه با او نشست و برخاست كند بايد آماده قيل و قال و جنجال باشد. هرگز ثروتمندى با ثروتش و تهيدستى با كم‌توشگى‌اش از مرگ نرهد. اگر مرگ خريدنى بود هم انسان كريم درخشان چهره، آن را مى‌خريد و هم انسان فرومايه نپخته.

اى مردم! براى دلها گواهانى است كه نفوس زنده براى تيز هوشى و پند پذيرى از روش تقصيركاران در اين دو، به خود اعلام خطر كنند و بر حذر باشند. دلها هوى و هوس بسيار دارند ولى خردها از آن باز مى‌دارند و در هر آزمونى دانشى نوين نهفته است. پند پذيرى به راه راست مى‌رساند، و براى ادب تو همين بس كه همان را براى خويش ناخوش بدارى كه براى ديگرى، و براى برادر مؤمنت همان كنى كه براى خودت. هر كه با رأى خود بى‌نياز شد در خطر افتاد، و تدبير پيش از اقدام بايد به كار بست تا ترا از پشيمانى برهاند. هر كه نقطه نظرهاى مختلف را ارزيابى كند مواضع خطا را بشناسد و هر كه از سخن زياد خويشتن دارى ورزد خردها رأى او را عادل شمرند. هر كه شهوتش را مهار كرد قدر خود را نگه داشت. هر كه زبانش را لگام نهاد مردم از او آسايش يافتند و به حاجت خود رسيد.

در دگرگونى شرايط گوهره مردان شناخته مى‌شود و روزگار رازهاى نهفته را بر تو هويدا سازد، و كسى كه در تاريكى است از آذرخش بهره‌هاى نبرد، و هر كه حكيم شناخته شود به ديده وقار و هيبت نگريسته شود، و بهترين بى‌نيازى چشمپوشى از آرزوهاست و شكيبايى سپرى است در برابر كم‌توشه‌گى، و حرص نشانه فقر و بخل جامه مسكنت و دوستى خويشاونديى است كه از آن بهره برده مى‌شود. نادار با ترحّم بهتر از توانگر جفا پيشه است و پند پناه كسى است كه آن را بپذيرد.