ميگويد: «اين جمله‌اى كه حضرت ميفرمايد: لَا تُطِيعُوهُنَّ فِى الْمَعْرُوفِ، يا: وَ كُونُوا مِنْ خِيارِهِنَّ عَلَى حَذَرٍ، يك جملة عامّى است كه هيچ استثناء بر نداشته است مگر در بعضى از أفراد نادرة ميان زنان كه داراى فطرتى هستند كه آن فطرت ميتواند آنها را قدرى بالاتر از أقران خود قرار دهد تا در حدود إدراكات و فهمهاى متعارف يا نزديك به آنها در بياورد؛ و إلّا همه آنها پائين‌تر از اين سطح هستند. يا اينكه يك سيطره و قدرت تربيتى، طبع آنها و غريزة آنها را عَلَى خِلافِ ما وَجَّهَتْها إلَيْه حركت بدهد و در صراط مستقيم در آورد، تا قدرى حال اعتدال پيدا كنند.» و إلّا اگر اين دو جهت نباشد، عموم گفتار حضرت را أحقاب و سنين مُتَطاوله إثبات كرده است؛ و مطلب هم از اين قرار است.

وَ اكْفُفْ عَلَيْهِنَّ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ بِحِجَابِكَ إيَّاهُنَّ، فَإنَّ شِدَّةَ الْحِجَابِ أَبْقَى عَلَيْهِنَ‌

حضرت در جاى ديگر ميفرمايد:

وَ اكْفُفْ عَلَيْهِنَّ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ بِحِجَابِكَ إيَّاهُنَّ؛ فَإنَّ شِدَّةَ الْحِجَابِ أَبْقَى عَلَيْهِنَّ. وَ لَيْسَ خُرُوجُهُنَّ بِأَشَدَّ مِنْ إدْخَالِكَ مَنْ لَا يُوثَقُ بِهِ عَلَيْهِنَّ؛ وَ إنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ لَا يَعْرِفْنَ غَيْرَكَ فَافْعَلْ.[١]

«تا ميتوانى به واسطه حجابى كه بر آنها مى‌اندازى چشمان آنان را از چشم چرانى و ديدن مردان أجنبى ببند! چرا كه شدّت حجاب، شفقت و رحمت و رعايت بيشترى است كه درباره ايشان روا ميدارى. و خارج شدن آنها از منزل، شديدتر از اين نيست كه كسى را كه به او وثوق ندارى بر آنها وارد كنى (همينطور كه زن را إجازه نمى‌دهى از منزل بيرون برود مگر براى ضروريّات، كسى را هم كه بر او وثوق ندارى نبايد بر او وارد كنى). و اگر ميتوانى كارى كن كه اصولًا زنهاى تو غير از تو را نشناسند. يعنى زنت چنين تصوّر كند كه در دنيا يك مرد وجود

[١] -« نهج البلاغه» ج ٢، باب الكتب، رسالة ٣١: وصيّتى كه حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام براى إمام حسن عليه السّلام، در محلّى به نام حاضِرين در حال مراجعت از صفّين نوشتند. اين فقره در آخر وصيّت، و از« نهج البلاغه» طبع مصر با تعليقه شيخ محمّد عبده، در ج ٢، ص ٥٦ ميباشد.