ولايت فقيه در حكومت اسلام - حسينى طهرانى، سيد محمد حسين - الصفحة ١٥٣
رسيده است، جبرئيل آمد و بيان كرد. و وقتى حكم روشن شد، مطلب دو قسم ميشود: يك قسم اينكه: حكم ميرود روى موضوعى كه عبارتست از ضربى كه واقع شده است بدون نشوز. قسم ديگر: موضوعى كه عبارتست از ضربى كه وارد شده است مَع النّشوز؛ و هر كدام از اين دو موضوع، حكم مختلفى دارد.
صاحب «مجمع البيان» به دنبال گفتارش مىفرمايد: معنى آيه اينست كه: الرِّجالُ قَيِّمونَ عَلَى النِّسآء، مُسَلَّطونَ عَلَيْهِنَّ فى التَّدْبيرِ وَ التَّأْديبِ وَ الرِّياضَةِ وَ التَّعْليمِ «بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ».
مردها قيّم زنها و مسلّط بر آنها هستند؛ هم در تدبير، هم در تعليم، هم در رياضت (يعنى أدب كردن و در راه وارد كردن). چرا؟ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ. براى اينكه خداوند بعضى را بر بعضى (مردها را بر زنها) فضيلت بخشيده است.
اينگونه تعبير (همانطور كه علّامه در تفسير فرمودهاند) از أدب قرآن است كه سببش را بيان كرده است؛ لذا صاحب «مجمع البيان» مىفرمايد
: هَذا بَيانُ سَبَبِ تَوْليَةِ الرِّجالِ عَلَيْهِنَّ. أىْ إنَّما وَلَّاهُمُ اللَهُ أمْرَهُنَّ لِما لَهُمْ مِنْ زيادَةِ الْفَضْلِ عَلَيْهِنَّ بِالْعِلْمِ وَ الْعَقْلِ وَ حُسْنِ الرَّأْىِ وَ الْعَزْمِ.[١]
چون أساس خانواده بايد بر تدبير عقلى استوار باشد؛ و قوّة عاقله مردها بدون شكّ از زنها بيشتر است، بنابراين، آن فضيلت طبيعى كه مردها نسبت به زنها دارند، إيجاب مىكند كه: سياست و تدبير و امور خانه به دست مرد باشد نه به دست زن.
آمر در خانه بايد مرد باشد نه زن، اگر زن أمر خانه و بيت را در دست بگيرد، به فساد مىكشد.
محقّق كاشانى در «تفسير صافى» فرموده است: «الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ» يَقومونَ عَلَيْهِنَّ قِيامَ الْوُلاةِ عَلَى الرَّعيَّةِ «بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ»
[١] -« مجمع البيان» طبع صيدا، ج ٣، ص ٤٣