ولايت فقيه در حكومت اسلام - حسينى طهرانى، سيد محمد حسين - الصفحة ١٦٤
لَنْ يُفْلِحَ قَوْمٌ أَسْنَدُوا أَمْرَهُمْ إلَى امْرَأة
.[١] وليكن در «بحار» از «تحف العقول» لفظ أسْنَدُوا را به أَسْدَوْا آورده است:
لَنْ يُفْلِحَ قَوْمٌ أَسْدَوْا أَمْرَهُمْ إلَى امْرَأة
[٢] «هرگز رستگار نمىگردند قومى كه امور خود را به زن سپردند.»
ابن أثير در «نهايه» در مادّه قَيَمَ گويد:
مَا أَفْلَحَ قَوْمٌ قَيِّمُهُمُ امْرَأة
[٣]
حاج ملّا أحمد نراقى با اين عبارت آورده است:
لَا يَصْلَحُ قَوْمٌ وَلَّتْهُمُ امْرَأةٌ.[٤]
شيخ محمّد حسن صاحب جواهر، در «جواهر» به اين عبارت آورده است:
لَا يُفْلِحُ قَوْمٌ وَلِيَتْهُمُ امْرَأة
.[٥]
ابن أثير در تعليقه «نهايه» از هروى و «لسان العرب» به اين عبارت آورده است:
مَا أَفْلَحَ قَوْمٌ قَيِّمَتُهُمُ امْرَأةٌ
.[٦]
على أىّ تقدير، اين حديث، هم مشهور است و هم مستفيض، كه علماء، چه شيعه و چه سنّى، در كتب خود (از تفسير و تاريخ و سيره) اين عبارت را از پيغمبر نقل كردهاند؛ و بزرگان از فقهاء در كتب فقهيّة خود آوردهاند؛ و در بسيارى از مواضع بدان استشهاد مىكنند. و در هر جا بحث از رياست و ولايت به ميان مىآيد، اين روايت، أوّلين روايتى است كه به چشم مىخورد. و به اين روايت همه استشهاد مىكنند كه: زن نمىتواند زمامدار أمرى نسبت به جماعتى بشود، بدليل اينكه پيغمبر چنين فرمود.
بنابراين، شهرت عظيم مُحقَّق كه بالغ است به حدّ إجماع، إيجاب مىكند كه اين روايت را جزو روايات مقبوله قرار بدهيم و طبق آن عمل كنيم
. اللَهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ ءَالِ مُحَمَّد
[١] -« تحف العقول» مطبعة حيدرى، ص ٣٥
[٢] -« بحار الانوار» طبع حروفى حيدرى، ج ٧٧، ص ١٣٨
[٣] -« النّهاية» ج ٤، ص ١٣٥
[٤] -« مستند الشّيعة» ج ٢، كتاب القضآء، ص ٥١٩
[٥] -« جواهر الكلام» كتاب القضآء، ص ٢، طبع حاج موسى ملفّق
[٦] -« النّهاية» ج ٤، ص ١٣٥.