أفراد را از باطن به جانب پروردگار سوق دهد؛ و همه آنها را أفرادى خدا شناس و متعهّد و هم پيمان با مواثيق إلهيّه قرار بدهد. و خلاصه مربّى يك يك از أفراد امّت به سوى خدا بوده باشد. و اين وظيفه‌اى است إلهىّ كه خداوند بر آنها معيّن كرده و مقرّر فرموده است.

اين است معنى عدالتى كه در بسيارى از آيات قرآن آمده است كه: پيغمبر آمده تا اينكه در بين مردم به عدالت رفتار كند. عدالت يعنى حقّ هر كس را به او دادن؛ و حقّ حيات يك فرد مسلمان اين است كه او به خداى خود راه پيدا كند، و در أثر مرور زندگى راهش بسته نشود؛ و نيز مشكلات و موانع پيشرفت و تكامل از جلوى پاى او برداشته شود. مُعِدّات و شرائط رسيدن به كمال فردى (نه تنها در امور اجتماعى و سياسى، بلكه در حركت فردى او هم بسوى خدا) براى او آماده و مهيّا گردد تا اينكه به كمال مطلوب نائل آيد.

پس ولىّ فقيه در صورتى از عهده ذمّة همه امّت بيرون مى‌آيد كه اين معنى را تأمين نمايد؛ در غير اينصورت بجهت كوتاهى نمودن در برقرارى عدالت، در پيشگاه خداوند گرفتار است‌

مفاد آيه: وَ أُمِرْتُ لِأَعْدِلَ بَيْنَكُمُ‌

در آيه‌اى كه در بحث گذشته عرض شد خداوند مى‌فرمايد: فَلِذلِكَ فَادْعُ وَ اسْتَقِمْ كَما أُمِرْتَ وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ وَ قُلْ آمَنْتُ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ كِتابٍ وَ أُمِرْتُ لِأَعْدِلَ بَيْنَكُمُ‌ صدر آيه ١٥، از سوره ٤٢: الشّورى. بگو من از طرف پروردگارم مأمورم كه در ميان شما به عدالت رفتار كنم.

به عدالت رفتار كردن معنيش اينست كه تمام أفراد مجتمع به حقّ خودشان برسند. بايد همه مسلمانان به حقّ خود برسند. مسلمان، يعنى شخصى كه إسلام آورده و به سوى مملكت إسلام هجرت كرده، و در دائره حكومت و ولايت إسلام زندگى ميكند؛ اين جزء أفراد كشور إسلام محسوب شده و بايد ولىّ فقيه با او بر أساس عدالت رفتار نمايد.