ولايت فقيه در حكومت اسلام - حسينى طهرانى، سيد محمد حسين - الصفحة ١٦٨
شامل ميشود. أمّا پرهيز از زنهاى بد (
اتَّقوُا شِرَارَ النِّسَآء
) كه جاى خود دارد؛ و البتّه از زنهاى بد بايد اجتناب كرد. أمّا چرا از زنهاى خوب بر حذر باشيم؟
وَ كُونُوا مِنْ خِيَارِهِنَّ عَلى حَذَرٍ.
در اينجا حضرت ميخواهد إعلام كند و بيدار باش بدهد كه: زنهاى خوب و پسنديده، گرچه از سائرين ممتازند، وليكن نَفْس آنها به امور اعتباريّه و تخيّليّه و أوهام خيلى نزديك است؛ و قابليّت گرايش و رنگ پذيرفتن در آنان بسيار است. و با أمرى و نهيى خود و عالمى را خراب مىكنند. بنابراين، با خوبان آنها هم كه شما سر و كار داريد، هميشه بايد دست به عصا حركت كنيد؛ و به آنها مجال و ميدان ندهيد.
وَ لَا تُطِيعُوهُنَّ فِى الْمَعْرُوفِ حَتَّى لَا يَطْمَعْنَ فِى الْمُنْكَرِ
. در كارهاى پسنديده و خوب و شايسته، كه آن كار مسلّم معروف است و شكّ و شبههاى هم در آن نيست، از آنان إطاعت نكنيد؛ كه اگر إطاعت كنيد، آنها كم كم طمع در منكر مىكنند. يعنى إراده و فرماندهى ايشان نسبت به كارهاى منكر تعلّق ميگيرد؛ آنوقت شما را أمر ميكنند كه در كارهاى منكر هم از آنها إطاعت كنيد.
گفتار شيخ محمّد عبده در تفسير: وَ لَا تُطِيعُوهُنَّ فِى الْمَعْرُوفِ حَتَّى لَا يَطْمَعْنَ فِى الْمُنْكَر
شيخ محمّد عبدُه در شرح اين جمله از قول إمام مىفرمايد
: لا يُريدُ أنْ يُتْرَكَ الْمَعْروفُ لِمُجَرَّدِ أمْرِهِنَّ بِهِ؛ فَإنَّ فى تَرْكِ الْمَعْروفِ مُخالَفَةَ السُّنَّةِ الصّالِحَةِ، خُصوصًا إذا كانَ الْمَعْروفُ مِنَ الْواجِباتِ.[١]
«اينكه حضرت مىفرمايد: شما در كارهاى پسنديده از زنها إطاعت نكنيد، بدين معنى نيست كه بواسطه أمر آنها دست از عمل معروف برداريد؛ و آن معروف، ديگر معروف نبوده بلكه منكر ميشود، و با آنكه معروف است أصلًا شما بجا نياوريد.
اين منظور حضرت نيست؛ زيرا كه معروف، كار پسنديده است و در ترك معروف مخالفت سنّت صالحه است؛ بخصوص اينكه معروف از واجبات
[١] -« شرح نهج البلاغه» شيخ محمّد عبده، طبع بيروت، ج ١، ذيل خطبه ٧٨، ص ١٢٩