عباسى: استاد! سئوال مهمى دارم. انقلاب كه در ايران آغاز شد، واقعيتى است كه يك هماهنگى جدى بين رهبران انقلاب و مردم انقلابى وجود داشت. اين هماهنگى براى آمريكا و شاه آزاردهنده بود، ترديدى وجود ندارد كه مدل هماهنگى مدنى، منحصر به فرد بود. براى ما فهم اين راز بيش از هر چيز مهم است.

علوى: ولى استاد! امام وقتى به ايران آمد، در كنار همه شوقى كه مردم براى ديدار وى داشتند، به آن خبرنگار معروف فرانسوى «پل بالتا» گفته بود: هيچ احساسى ندارم؟ جمع بين اين هماهنگى روحى كه آقاى عباسى مى‌گويند و تضاد رفتارى يعنى اشتياق از يك سو و بى‌احساسى از سوى ديگر در چيست؟

احمدى: چالش خوبى به‌وجود آمد. فكر كنم مشكل فهم خمينى براى غرب در همين است. جمع بين اضداد! مردى با احساس قدرت فراوان، حس قدرتى لايزال در عين خالى بودن دست، با آمريكا و شاه سرشاخ مى‌شود، در حالى كه در تبعيد است. هم قدرت ملت از اوست و هم قدرت او از ملت، و مهم‌ترين قدرت او هماهنگى ويژه‌اى است كه با مردم دارد.

نكته مهم اين است امام در كنار مهارت تام و اعجاب‌انگيز در علوم مختلف عقلى و فقهى، عارفى است انسان‌شناس و البته با تجربياتى بسيار گرانبها از يك زندگى طولانى. امام خمينى بيش از هر چيز انسان‌شناس بزرگى است كه مى‌تواند با همه انسان‌ها به گونه‌اى صحبت كند كه هر كس به اندازه دريافت خود، از آن برداشت كند. پيچيده‌ترين پيام‌هاى سياسى را در قالب سهل‌ترين الفاظ بيان مى‌كرد. ضمن آن‌كه جدى‌ترين اهداف استراتژيك انقلابى را، در همان واژه‌هاى ساده توضيح مى‌داد. هنرى كه در طول چند صد سال اخير، هيچ سياستمدار يا روشنفكر و