مناسبات بين‌المللى و منطقه‌اى تحليل كرد. از اواخر سال ١٣٥٥ مطبوعات آمريكا و غرب به طور اركستروار عليه شاه و دستگاه سياسى وى شروع به انتقاد كردند، از طرفى نيز كارتر با تلاش در جهت‌يابى فضاى باز سياسى، فرصت زيادى را به مخالفان سياسى شاه براى ابراز مخالفت داده بود، به اعتقاد من تا حدود زيادى تحولات داخلى ايران، معلول نابسامانى در روابط شاه و آمريكا و مخالفت كارتر با سياست‌هاى وى بوده است كه اين در فراهم شدن امكان بهره‌بردارى مخالفان شاه براى استفاده از شرايط به وجود آمده بسيار مؤثر بوده است؛ هر چند بسيارى نيز معتقدند كه بحران نفتى سال ١٩٧٣ و نقش شاه در گران شدن قيمت نفت، شركت‌هاى چند مليتى نفتى را به اقدام عليه وى و تحريك مردم ايران در جهت به راه افتادن مخالفت‌هاى سياسى واداشت. خاصه آن‌كه شركت‌هاى چند مليتى نفتى در جهت حفظ شاه كارى نكردند.

سيامك پهلوان دانشجوى جوانى كه به دقت به بحث گوش مى‌دهد، مى‌پرسد:

پهلوان: استاد! ببخشيد! با اين برداشت شما مفهوم مى‌شود كه مردم ايران به تحريك آمريكايى‌ها به مبارزه عليه شاه دست زدند و نه در جهت مخالفت با منافع ايالات متحده يعنى اين‌كه ملت ايران بازى خوردند و قربانى شدند، اين خيلى عجيب نيست؟

پانته‌آ محمدى: استاد! اين نظريه كه بيشتر به نظريه توطئه شباهت دارد. حال آن‌كه شما در ظاهر مخالف تئورى توطئه هستيد. چه طور در حوادث ملى يك كشور براى يك كشور خارجى نقش هدايت‌كننده و محورى قائل هستيد؟

سوادكوهى: اين اظهارات شما ناشى از عدم اطلاع از سطح و ميزان قدرت ايالات متحده و لابى‌هاى حامى آن است. چنانچه از گستره قدرت ايالات متحده آگاهى مى‌داشتيد و با تئورى‌هاى رئاليستى و واقع‌گرايانه، نظام بين‌المللى را تحليل‌