به خاطر ترس از تظاهرات روز هفدهم شهريور بود كه دولت آشتى ملى، خنجر حكومت نظامى را بيرون آورد و به جاى آشتى به خون‌ريزى و مقاتله پرداخت، و اتفاقاً خشن‌ترين اتفاق تاريخ معاصر ايران را همين دولت آشتى ملى باعث شد. مشخص بود كه كودتا و طرح برژينسكى در حال اجرا بود، اما خون شهداى هفده شهريور ماجرا را تغيير داد، ماجراى تظاهرات روز سيزدهم شهريور و شانزدهم شهريور تهران به طور كامل، رژيم پهلوى را درمانده كرد. مهم‌تر اين كه قرار شده بود كه در روز هفدهم شهريور، تظاهرات ديگرى صورت بگيرد. به همين خاطر ارتشبد عباس قره‌باغى وزير كشور وقت مى‌گويد:

«هيئت دولت آمدند ولى البته چون دير خبر شده بودند، تقريباً در ساعت ده تا ده و نيم شب، هيئت دولت تشكيل شد در هيئت دولت، دو مرتبه رئيس ساواك صحبت‌هايش را كرد، سپهبد مقدم، بعد ارتشبد ازهارى صحبت‌هايشان را كردند، همين حرف‌ها را كه آنجا گفته بودند، گفتند. آقايان وزرا هم گفتند كه حالا كه مسئولين امر كه مأمورين انتظامى هستند و موافقت دارند، اعلام حكومت نظامى بشود. تصويب شد در هيئت دولت. آقاى نخست‌وزير تلفنى اين مسئله را به عرض اعليحضرت رساندند كه جريان به اين ترتيب بود، و هيئت دولت تصويب كردند كه اعلام حكومت نظامى بشود. بعد گفتند كه چطورى اعلام بشود و در كدام شهرها. بعد گفتند كه بهترين راهش اين است كه حالا كه ديگر تصميم مى‌گيريم خردخرد نباشد، يك‌جا در شهرهاى بزرگ اعلام حكومت نظامى بشود و وقتى كه لزومى نداشته باشد، ديگر عملى هم انجام نمى‌شود و وقتى مى‌فهمند حكومت نظامى است، هچ اتفاقى هم نمى‌افتد. در هر صورت موافقت شد، منتها در همين جريان، تعدادى از وزرا و از جمله من گفتيم كه ٢٤ ساعت مهلت بدهيد كه مردم آگاه بشوند و به اصطلاح اطلاع پيدا بكنند. گفتند نه خير، اشخاصى مثل سپهبد مقدم و آقاى‌