راز درخت سيب - توكلى، يعقوب - الصفحة ٢٣٣
اميلى: استاد! روابط شاه و آمريكا و سياست ژاندارمى شاه، بسيار در برانگيختن مردم ايران مؤثر بوده؟
احمدى: بله! شاه پيوند عميقى با جمهورىخواهان و خصوصاً جناح صهيونيست و يهودى آن داشت. به همين خاطر با كسينجر و نيكسون بيش از ديگران ارتباط داشت و براى او جرالد فورد جمهورىخواه به مراتب بهتر از كارتر دموكرات بود و اين تنها در ارتباط با مسئله حقوق بشر و فضاى باز سياسى نبود. عمدتاً شاه با جمهورىخواهان پيوند عميقترى داشت و آنها نيز همينطور. شايد شاه بدترين نوع رفتار ضد دانشجويى در ميان ديكتاتورهاى جهان داشت و ريچارد نيكسون وقتى به تهران آمد، درباره شاه گفته بود كه: «من نسبت به رفتار شما با دانشجويانتان غبطه مىخورم.»
و اين يعنى اجازه هر نوع سركوب و بعد شاه را محكم در آغوش گرفت و اين زمانى است كه كشتارهاى خيابانى و در زندانها و در كميته مشترك ضدخرابكارى در اوج خود مىباشد. به نظر احسان نراقى شاه، اصلًا با دموكراتها دچار مشكل بود، آنجا كه مىگويد:
«او عجيب معتقد به سياست كسينجر و نيكسون و جمهوريخواهان بود؛ يعنى خودش را متكى به آمريكا مىدانست، بهخصوص به جمهورىخواهان و با دموكراتها فلج بود. كارتر پس از جنگ ويتنام كه دانشجويان آمريكايى، جوانهاى آمريكايى، سخت با آن مبارزه كرده بودند. چند سال بعد جنگ ويتنام و بعد قضيه واترگيت آمده بود سركار؛ يعنى كارترى بود با يك نهضت جديد، جوانى و آزادىخواهى و اينها. اطرافيان او هم نسبتاً به قول آمريكايىها راديكال بودند كما اينكه در مناظرههاى تلويزيونى هم كه كارتر قبل از انتخابات با جرالد فورد كرد، يكى دو تا مثالى كه زد درباره سياست خارجى جمهورىخواهان، در حقيقت به