راز درخت سيب - توكلى، يعقوب - الصفحة ١١٠
انكارناپذير است كه ارتباط معنوى شيعيان با مراجعشان، خيلى بيشتر از ارتباط مسيحيان با پاپ و اسقفهايشان است. ارتباط در حوزه فقه، اخلاق و معنويت كه به مرحله تقليد كامل در احكام شريعت مىرسد. معذلك غير از تجمع و تظاهرات و درخواست آزادى امام خمينى، مردم چه چيز ديگرى مىخواستند؟
علوى: ظاهراً اين تقليدى كه شما گفتيد، قدرت بسيارى را براى مراجع فراهم مىآورد.
احمدى: ظاهراً كه نه واقعا، ولى اين قدرت به انتخاب مردم بر مىگردد، چون مرجع تقليد توسط حكومت انتخاب نمىشود با اقبال عامه برگزيده مىشود در يك انتخاب كاملًا آزادانه و بدون هر گونه تبليغات و به كارگيرى امكانات. اتفاقاً آنهايى كه تبليغات و امكانات بيشترى دارند، به خاطر احتمال بهرهمندى بيشتر از دنيا كمتر مورد اقبال واقع مىشوند و از قدرت نفوذ كمترى بهره مىيابند. اتفاقاً قباى مرجعيت هميشه براى آنانى كه خود را براى آن آماده كرده بودند، ناراست در مىآمد.
فرى: عجيب است. معمولًا به صورت قاعده، در دنيا ثروت و مكنت، قدرت و اعتبار و مشروعيت مىآورد. ولى اينجا همان مكنت و ثروت، اعتبار و مشروعيت را زير سئوال مىبرد؟
احمدى: مهم اين است كه اين ثروت و مكنت در اختيار شخص مرجع و صرف زندگى شخصى او نشود. بيخود نبود كه وقتى انگليسىها با همه تمهيدات و تسهيلات، قرارداد تنباكو را با ناصرالدين شاه بستند، در پى اعتراض مردم، تجار، علما و مخالفت آنها و فتواى ميرزاى شيرازى در گوشه شهركى كوچك در عراق، تجار شهرهاى مختلف، نظير شيراز و تهران انبارهاى تنباكو متعلق به خود را در ميادين شهرها آتش زدند، حتى تجار اصفهانى، و حتى زنان شاه آن را تحريم كردند.
عطايى: استاد! گويا بين لاتهاى تهران معروف بوده كه مىگفتند ما نماز