وابسته است» و همين اتكاء شديد ذهن سبب شد كه اينها براى توجيه وقوع انقلاب به تئورى‌هاى توطئه پناه ببرند و انقلاب را محصول توافق قدرت‌هاى خارجى نظير آمريكا و يا توافق در كنفراس گوادلوپ و يا مقابله شركت‌هاى چندمليتى و شركت‌هاى نفتى با شاه بدانند.

اميلى: ولى استاد! اين ديدگاه آزادسازى فضاى باز سياسى و سياست اعمال حقوق بشر كارتر و يا اعمال دخالت آمريكا در كنفرانس گوادلوپ در بركنارى شاه، به عنوان اصلى‌ترين عناصر پيروزى انقلاب، الآن در ايران نيز مدعيانى دارد، عده‌اى اين انديشه را نيز تبليغ مى‌كنند.

احمدى: مثلًا چه كسانى؟

اميلى: چندى پيش يك تشكل دانشجويى، كه اسم آن را نمى‌دانم، موضوع حقوق بشر كارتر را سبب‌ساز وقوع انقلاب معرفى كرده بود و يا اين‌كه يكى از روزنامه‌هاى شما در مصاحبه با ژيسكاردستن بر موضوع اهميت كنفراس گوادلوپ تأكيد كرده بود و آن‌جا اعلام شده بود كه ما پرونده شاه را در گوادلوپ بستيم. خوب اين‌ها حرف‌هاى مهمى است.

احمدى نگاهى از سر تعجب به يزدان‌پناه مى‌كند و مى‌گويد: قضيه خيلى جالب شده، على‌الظاهر مادام در جريان خيلى چيزها هست، جاى خوشحالى دارد كه آدم با يك محقق مطلع سر و كار دارد. اجازه بدهيد من اول، آن صف‌بندى را توضيح بدهم.

اميلى: بفرمائيد! بعد كاغذ و قلم را در مى‌آورد و شروع به نوشتن مى‌كند.

احمدى: ببنيد موضوع فاجعه ديدن انقلاب، قدر مشترك همه آثار پهلوى‌هاست آنها انقلاب را به چشم يك فاجعه تلخ مى‌بينند و از اتفاق اصرار دارند كه بگويند كه قبل از پيروزى انقلاب مردم ايران در تنعم فراوان و در آسايش و راحتى گسترده‌اى‌