درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٨٤ - الف تأمين كردن روزى

هِيَ أحرَزَت مَعيشَتَهَا اطمَأَنَّت.[١]

به درستى كه نفْس، وقتى چيزى در زندگى نداشته باشد كه بر آن تكيه كند، با بى‌قرارى اصرار مى‌كند و آن گاه كه زندگى‌اش تأمين شود، آرام مى‌گردد.

امام باقر (ع) و امام صادق (ع) تا قوت سالشان را تأمين نمى‌كردند، چيز ديگرى نمى‌خريدند. امام رضا (ع) در تبيين تأثير اين امر مى‌فرمايد:

إنَّ الإنسانَ إذا أدخَلَ طَعامَ سَنَتِهِ خَفَّ ظَهرُهُ وَاستَراحَ.[٢]

هر گاه انسان، روزى سالش تأمين باشد، سبك‌بار و راحت مى‌شود.

از آنچه گفتيم معلوم مى‌شود كه تأمين بودن روزى، نقش مؤثّرى در احساس آرامش دارد و اين، جز از راه كار و تلاش به دست نمى‌آيد. با نشستن و دعا كردن، روزى تأمين نمى‌گردد و آن گاه كه روزى، تأمين نباشد، انسان ناآرام مى‌شود و ناآرامى، موجب نارضايتى مى‌گردد و نارضايتى، زمينه گرايش به اعتياد را فراهم مى‌آورد.

از اين گذشته، كار و تلاش، موجب نشاط و شادابى نيز مى‌گردد. اگر كار نباشد، نشاط و شادابى از ميان خواهد رفت و زندگى، خسته‌كننده و ملال‌آور مى‌گردد. اگر تمام نيازهاى انسان، آماده بود، زندگى برايش گوارا نبود و از آن، هيچ لذّت‌ى نمى‌برد.[٣] بنا بر اين، زندگى بدون كار، ملال‌آور و خسته‌كننده است و كار و تلاش، يكى از ارزش‌هاى مهم زندگى است.

البته مسئله مهم اين است كه در كسب روزى، چه چيزى را بايد مورد توجّه قرار داد: روزى فراوان يا ...؟ اين را در ادامه، مورد بررسى قرار خواهيم داد.

---

[١]. الكافى، ج ٥، ص ٨٩، ح ٣؛ تحف العقول، ص ٣٥١.

[٢]. الكافى، ج ٥، ص ٨٩، ح ١؛ قرب الأسناد، ص ٣٩٢.

[٣]. امام صادق( ع):

لَو كُفِيَ النّاسُ كُلَّ ما يَحتاجونَ إلَيهِ لَما تَهَنَّؤوا بِالعَيشِ ولا وَجَدوا لَهُ لَذَّةً؛ ألا تَري لَو أنَّ امرَءاً نَزَلَ بِقَومٍ فَأَقام حيناً بَلَغَ جَميعَ ما يَحتاجُ إلَيهِ مِن مَطعَمٍ ومَشرَبٍ وخِدمَةٍ لَتَبَرَّمَ بِالفَراغِ ونازَعَتهُ نَفسُهُ إلَي التَّشاغُلِ بِشَي‌ءٍ؟ فَكَيفَ لَو كانَ طولُ عُمُرِهِ مَكفِيّاً لا يَحتاجُ إلي شَي‌ءٍ! وكانَ مِن صَوابِ التَّدبيرِ في هذِهِ الأَشياءِ الَّتي خُلِقَت لِلإِنسانِ أن جُعِلَ لَهُ فيها مَوضِعُ شُغُلٍ لِكَيلا تَبَرَّمَهُ البِطالَةُ ولِتَكُفَّهُ عَن تَعاطي ما لا يَنالُهُ ولا خَيرَ فيهِ إن نالَهُ‌ ( توحيد المفضل، ص ٨٥؛ بحار الأنوار، ج ٣، ص ٨٦).