انديشه فراخوانده شده‌اند و اين، نشان دهنده نقش شناخت در احساس انسان نسبت به برخوردارى يا محروميت از دنياست. كسانى كه دنيا را ارزشمند و مهم ارزيابى كنند، از به دست آوردن آن خرسند مى‌شوند، در حالى كه واقعيت آن است كه چيز اندك و بى‌ارزشى را كسب كرده‌اند و شايسته خرسندى نيست:

(وَ فَرِحُوا بِالْحَياةِ الدُّنْيا وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا مَتاعٌ.[١]

آنها به زندگى دنيا سرمست شدند، در حالى كه زندگى دنيا در برابر آخرت، جز متاعى اندك نيست).

بر اساس متون دينى، دنيا، در حقيقت، برخوردارى چندروزه‌اى اندك است. سپس، همچون سراب از ميان مى‌رود و به سان ابر، پراكنده مى‌شود.[٢] دير فراهم مى‌آيد و اندك به كار مى‌آيد و زود از كف مى‌رود[٣] و اوقات دنيا، اگرچه بلند باشد، كوتاه است و بهره‌مندى از آنها، هرچند بسيار باشد، اندك است.[٤]

اگر فرد معتاد يا در معرض اعتياد، به اين حقيقت توجّه كند كه آنچه را از دست داده يا به دست نياورده، اندك بوده است، دچار تنيدگى و فشار روانى نمى‌گردد. مهم اين نيست كه در واقع، آن شى‌ء، كوچك است يا بزرگ؛ مهم اين است كه ما آن را كوچك بدانيم يا بزرگ. اگر چيز مهمّى مثل «دين» را از دست بدهيم، ولى آن را ناچيز بشماريم، به خاطر فقدان آن، خيلى ناراحت نمى‌شويم؛ امّا اگر چيز بى‌ارزشى را از دست داده باشيم، ولى آن را مهم بشماريم، به شدّت ناراحت مى‌شويم. پس آنچه در تنيدگى و نارضايتى مهم است، تصوّر ماست. بنا بر اين، يكى از اقداماتى كه بايد در پيشگيرى از اعتياد انجام داد، آموزش ناچيز بودن دنياست. براى افزايش سطح رضايت از زندگى و مهار تنيدگى در افراد، بايد

[١]. سوره رعد، آيه ٢٦.

[٢]. امام على( ع):

إنَّما الدُّنيا مَتاعُ أيّامٍ قَلائِلَ، ثُمَّ تَزولُ كَما يَزولُ السَّرابُ، وتُقشَعُ كَما يَنقَشِعُ السَّحابُ. ( غرر الحكم، ح ٣٨٩٠؛ عيون الحكم والمواعظ، ص ١٧٨، ح ٣٦٧١).

[٣]. امام على( ع):

إنَّما الحَياةُ الدُّنيا مَتاعٌ؛ ومَتاعُ الدُّنيا بَطي‌ءُ الاجتِماعِ، قَليلُ الانتِفاعِ، سَريعُ الانقِطاعِ‌ ( تنبيه الخواطر، ج ٢، ص ١٠٢).

[٤]. امام على( ع):

أوقاتُ الدُّنيا وإن طالَت قَصيرَةٌ، وَالمُتعَةُ بِها وإن كَثُرَت يَسيرَةٌ. ( غرر الحكم، ح ٢١٨٨؛ عيون الحكم والمواعظ، ص ٦٧، ح ١٦٩٨).