درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ٦٤ - استفاده از نمونهها
آنچه مهم است اين كه مركز ثقل آموزههاى اسلام، لذّت نيست؛ بلكه خير و صلاح انسان است. اين، رويكردى ديرين است كه پيشينه آن به همه اديان آسمانى الهى و پيامبران الهى باز مىگردد. بنا بر اين، بايد نظام ارزيابى و داورى افراد مستعد يا مبتلا به اعتياد را تغيير داد. اساساً يكى از موضوعاتى كه در اعتياد قابل بررسى ميدانى است، نظام داورى و ارزيابى افراد است. به نظر مىرسد افراد معتاد، از نظام داورى لذّتگرا استفاده مىكنند و به همين جهت، افرادى نيز كه چنين نظامى داشته باشند، بيشتر در معرض ابتلا به اعتياد قرار خواهند گرفت و مىتوان از اين سنجش، به عنوان پيشبينى كننده اعتياد استفاده نمود.
استفاده از نمونهها
اقدام ديگرى كه مىتواند در اين زمينه مؤثّر باشد، استفاده از نمونههاى تجربه شده و نشان دادن اين نكته است كه آنچه ما تصوّر مىكنيم، هميشه درست و به مصلحت ما نيست. اين روش در پيشوايان دين نيز مشاهده مىشود. اين نمونهها مىتوانند سرگذشت پيشينيان و يا افراد حاضر باشند. در ادامه، حكايت جالبى را كه امام صادق (ع) گزارش كرده است، بيان مىكنيم.
ايشان مىفرمايد: بنى اسرائيل نزد موسى (ع) آمدند و از او خواستند كه از خداوند عزوجل درخواست كند تا هر گاه آنان اراده كردند، آسمان را برايشان بباراند و هر گاه آنان اراده كردند، آن را از باريدنْ باز دارد. موسى (ع) نيز خواسته آنان را از خداوند عز و جل برايشان درخواست نمود. خداوند فرمود: «اى موسى! باشد [پذيرفتم]».
موسى (ع) آنان را باخبر كرد. پس به كشت همه دانهها پرداختند و چيزى را فروگذار نكردند. سپس بر پايه ارادهشان، بارش باران را درخواست نمودند و بر پايه ارادهشان از آن جلوگيرى كردند. در نتيجه، كشتزارهايشان چنان پُربار شد كه محصول آنها همانند كوهها و نيزارها گرديد. سپس درويدند و كوبيدند و باد دادند؛ امّا چيزى به دست نياوردند. پس نزد موسى (ع) فرياد و ناله سر دادند و گفتند: ما از تو درخواست كرديم از خدا بخواهى كه هر گاه ما اراده كرديم، آسمان را بر ما بباراند. خدا خواسته ما را پذيرفت و سپس آن را بر ضرر