حكمت، از صفات خداوند متعال است و بيانگر آن است كه او در ذات خود، حكيم است و هر آنچه انجام مى‌دهد، جز به مصلحت نيست.[١] از اين رو، هر آنچه خداوند تقدير كرده و حكم مى‌كند، چه در تشريع باشد و چه در تكوين، جز خير نيست و رضامندى بدين جهت به دست مى‌آيد. در روايات نيز بر همين مسئله (خير بودن قضاى الهى)، تأكيد شده است.[٢] پيامبر اكرم (ص) در بيانى عام مى‌فرمايد:

في كُلِّ قَضَاءِ اللهِ خِيَرَةٌ لِلْمُؤمِن.[٣]

در همه قضاهاى خداوند، براى مؤمن، خير است.

ايشان همچنين با شگفتى مى‌فرمايد:

عَجِبْتُ لِلْمُؤمِنِ، إنَّ اللهَ لَمْ يَقْضِ قَضاءً إلّا كانَ خَيراً لَهُ.[٤]

از مؤمن در شگفتم كه خداوند، در باره او حكمى نمى‌كند، جز اين كه برايش خير است.

امام صادق (ع) نيز مى‌فرمايد:

إنَّ المُؤمِنَ لَو أصبَحَ لَهُ مَا بَينَ المَشرِقِ وَ المَغرِبِ، كانَ ذَلِكَ خَيراً لَهُ وَ لَو أصبَحَ مُقَطَّعاً أعضاؤُهُ، كانَ ذَلِكَ خيراً لَهُ.[٥]

اگر مابين مشرق و مغرب از آنِ مؤمن گردد، براى او خير است و اگر اعضاى بدنش قطعه قطعه شوند، [باز هم‌] براى او خير است.

از امام كاظم (ع) نيز حديثى به همين مضمون نقل شده است.[٦] همچنين حديث ديگرى از امام صادق (ع) نقل شده كه در آن، از اين وضعيت مؤمن، اظهار شگفتى كرده است.[٧]

[١]. دانش‌نامه عقايد اسلامى، ج ٥، ص ٤٨١.

[٢]. مبانى و عوامل شادكامى در اسلام با رويكرد روان‌شناسى مثبت گرا، ص ٢١٢.

[٣]. التوحيد، ص ٣٧١، ح ١١؛ عيون أخبار الرضا( ع)، ج ١، ص ١٤١، ح ٤٢؛ مختصر بصائر الدرجات، ص ١٣٨؛ تحف العقول، ص ٢٩٣، بحار الأنوار، ج ٧١، ص ١٣٩، ح ٢٥.

[٤]. مسند ابن حنبل، ج ٤، ص ٢٣٤، ح ١٢١٦١، مسند أبى يعلى، ج ٤، ص ١٩٠، ح ٤٢٠٢.

[٥]. الكافى، ج ٢، ص ٢٤٦، ح ٥؛ بحار الأنوار، ج ٦٧، ص ١٥١.

[٦].

المُؤمِنَ بِعُرضِ كُلِّ خَيرٍ، لَو قُطِّعَ أنمَلَةً، كانَ خَيراً لَهُ وَ لَو وُلِّيَ شَرقَها وَغَربَها، كانَ خَيراً لَهُ‌ ( همان ص ٢٤٢، ح ٧٩).

[٧]. امام صادق( ع):

عَجِبتُ لِلمَرءِ المُسلِمِ لا يَقضِي الله عز و جل لَهُ قَضاءً إلّا كانَ خَيرا لَهُ، وإن قُرِّضَ بِالمَقاريضِ كانَ خَيراً لَهُ، وإن مَلَكَ مَشارِقَ الأَرضِ ومَغارِبَها كانَ خَيراً لَهُ. ( الكافى، ص ٦٢، ح ٨؛ عدّه الداعى، ص ٣١؛ تنبيه الخواطر، ج ٢، ص ١٨٤، إرشاد القلوب، ج ١ ص ١٥٣؛ بحار الأنوار، ج ٧٢، ص ٣٣١، ح ١٥).