درآمدى بر پيشگيرى از اعتياد با رويكرد اسلامى - پسنديده، عباس - الصفحة ١٨٧ - ب بازشناسى روزى مؤثر

امام سجاد (ع) نقل مى‌كند كه روزى پيامبر خدا (ص) بر شترچرانى گذر كرد و كسى فرستاد تا از او چيزى براى آشاميدن بخواهد. شتربان گفت: آنچه در پستان شتران است، صبحانه مردم قبيله است و آنچه در ظرف‌هاى ماست، غذاى شامشان. رسول خدا (ص) فرمود: «بارخدايا! مال و فرزندان او را فراوان ساز».

سپس به گوسفندچرانى گذر نمود و كس فرستاد تا از او چيزى براى آشاميدن بخواهد. وى گوسفندها را دوشيد و هر چه در ظرف داشت، در ظرف پيامبر خدا (ص) ريخت و نيز گوسفندى براى ايشان فرستاد و پيغام داد: اين چيزى است كه نزد ما آماده بود؛ اگر مى‌خواهى، آن را افزون كنيم. پيامبر خدا (ص) فرمود: «بار خدايا! او را به قدر كفاف روزى ده». يكى از يارانش گفت: اى پيامبر خدا (ص)! آن را كه خواهشت را رد كرد، چنان دعا فرمودى كه ما همه دوستار آنيم؛ و اين را كه خواهشت را روا نمود، چنين دعا فرمودى كه ما همه آن را ناخوش مى داريم! پيامبر خدا (ص) فرمود: «همانا آن چه كم باشد و كفايت نمايد، بهتر از آن است كه فراوان باشد و بفريبد. بار خدايا! محمّد و خاندان محمّد را به قدر كفاف روزى بخش».[١]

از آنچه گذشت، به دست آمد كه روزى مؤثّر و خوب، آن است كه به قدر كفايت باشد و اندازه آن را نيز خداوند مى‌داند و بر اساس مصلحت انسان، تقدير مى‌كند. اين باور، موجب فرونشاندن زياده‌خواهى مى‌شود و در نتيجه، انسان را از فشار روزى رها مى‌سازد و زمينه گرايش به اعتياد را از بين مى‌برد. از اين رو، يكى از آموزش‌هايى كه بايد افراد ببينند، آموزش در زمينه روزى است.

---

[١]. امام زين العابدين( ع):

مَرَّ رسول الله( ص) بِراعي إبِلٍ فَبَعَثَ يَستَسقيهِ، فَقالَ: أمّا ما في ضُروعِها فَصَبوحُ الحَيِّ، وأمّا في آنِيَتِنا فَغَبوقُهُم، فَقالَ رسول الله( ص): اللهمَّ أكثِر مالَهُ ووَلَدَهُ. ثُمَّ مَرَّ بِراعي غَنَمٍ، فَبَعَثَ إلَيهِ يَستَسقيهِ، فَحَلَبَ لَهُ ما في ضُروعِها، وأكفَأَ ما في إنائِهِ في إناءِ رسول الله( ص)، وبَعَثَ إلَيهِ بِشاةٍ، وقالَ: هذا ما عِندَنا، وإن أحبَبتَ أن نَزيدَكَ زِدناكَ. قالَ: فَقالَ رسول الله( ص): اللهمَّ ارزُقهُ الكَفافَ. فَقالَ لَهُ بَعضُ أصحابِهِ: يا رسول الله، دَعَوتَ لِلَّذي رَدَّكَ بِدُعاءٍ عامَّتُنا نُحِبُّهُ، ودَعَوتَ لِلَّذي أسعَفَكَ بِحاجَتِكَ بِدُعاءٍ كُلُّنا نَكرَهُهُ؟! فَقالَ رسول الله( ص): إنَّ ما قَلَّ وكَفى خَيرٌ مِمّا كَثُرَ وألهى. اللهمَّ ارزُق مُحَمَّدا وآلَ مُحَمَّدٍ الكَفافَ، الكافى، ج ٢، ص ١٤٠، ح ٤؛ بحار الأنوار، ج ٧٢، ص ٦١، ح ٤).