نهج البلاغه با ترجمه فارسى روان - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٥ - چگونگى حال مردگان در قيامت
توصيف ايمان
قسمتى از اين سخن است:
(ايمان) روشنترين راه است و نورانىترين چراغ، انسان در پرتو ايمان راه به اعمال صالح مىيابد و با اعمال شايسته راه به ايمان (و اين دو در يكديگر تأثير متقابل دارند). به وسيله ايمان كاخ علم و دانش آباد خواهد شد و با علم، هراس از مرگ (و مسئوليّتهاى پس از آن) حاصل مىگردد. با مرگ دنيا پايان مىگيرد و با دنيا مىتوان آخرت را به دست آورد، و با بر پا شدن قيامت بهشت نزديك مىگردد و جهنّم براى بدكاران آشكار مىشود. مردم به جز قيامت توقّفگاهى ندارند و به سرعت به سوى آن سر منزل آخرين، رهسپار مىگردند.
چگونگى حال مردگان در قيامت
قسمتى ديگر از اين سخن است:
از قبرها خارج شده و به سوى سر منزل آخرين رهسپار گرديدهاند؛ هر خانهاى (از بهشت و جهنّم) ساكنانى دارند كه تبديل و تحوّل در آن نيست و از آن به جاى ديگر انتقال نمىيابند.
امر به معروف و نهى از منكر دو صفت از صفات خداوند سبحانند، كه نه اجل و سرآمد زندگى كسى را نزديك مىكنند و نه از روزى كسى مىكاهند، كتاب خدا را محكم بگيريد «زيرا رشتهاى است محكم و نورى است آشكار.» داروى شفابخش و پر منفعت و سيراب كنندهاى است كه عطش (تشنگان حقيقت) را فرو مىنشاند. هر كس به آن تمسّك جويد، او را نگاه مىدارد و هر كس به دامنش چنگ زند نجاتش مىدهد، كژى در آن راه ندارد تا نياز به راست نمودن داشته باشد و منحرف نمىگردد و خطا نمىكند تا پوزش بطلبد. خواندن و شنيدن مكرّرش موجب كهنگى و يا ناراحتى سامعه نگردد (و هر قدر آن را بخوانند و تكرار كنند باز روحپرورتر است و شيرينيش دلپذيرتر). كسى كه با قرآن سخن بگويد، راست گفته و آن كس كه به آن عمل كند (بر دگران) پيشى گرفته است. در اينجا مردى بپا خاست و گفت: اى اميرمؤمنان! مارا از فتنه آگاه ساز! و آيا در اين باره از پيامبر صلى الله عليه و آله پرسشى نمودهاى؟ امام عليه السلام فرمود:
آنگاه كه خداوند آيه «الم احَسِبَ النَّاسُ انْ يُتْرَكُوا انْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لايُفْتَنُونَ؛ الم- آيا مردم خيال مىكنند همين كه مىگويند ايمان آورديم بدون آزمايش رها مىشوند» [١] نازل فرمود (و من) مىدانستم تا زمانى كه پيامبر صلى الله عليه و آله در بين ماست آزمايش (نهايى) نمىشوم، پرسيدم: اى رسول خدا صلى الله عليه و آله منظور از اين آزمايش و «فتنه» چيست كه خداوند تو را آگاه ساخته است؟
[١]. سوره عنكبوت، آيات ١ و ٢.