نه، ... «بلكه براى اين بود كه آنان را در معرض امتحان آورد تا كدام‌يك عمل نيكوتر انجام مى‌دهند» [١] تا پاداش و كيفر، مفهوم صحيح داشته باشد (زيرا تا كسى صفات درونى را در قالب عمل آشكار نكند، نه مستحقّ پاداش است نه مستوجب مجازات).

برترى اهل بيت پيامبر صلى الله عليه و آله‌

كجا هستند آنان كه ادّعا مى‌كردند راسخان در علمند نه ما و اين ادّعا را از طريق دروغ و ستم بر ما عنوان مى‌كردند (كجا هستند تا ببينند كه) خداوند ما را برترى داد و آنان را پست و خوار ساخت؛ به ما عطا كرد و آنها را محروم؛ ما را در حريم نعمت خويش داخل و آنان را خارج نموده است. به وسيله ما درخواست هدايت مى‌شود و از منبع وجود ما نابينايان خواستار روشنايى مى‌گردند.

امامان و پيشوايان از قريش هستند و درخت وجودشان در سرزمين وجود اين تيره از بنى هاشم غرس شده است. اين مقام درخور ديگران نيست و رهبران ديگر شايستگى اين مقام را ندارند.

گمراهان‌

قسمت ديگرى از اين خطبه پيرامون گمراهان‌

دنيا را مقدّم داشتند و آخرت را ترك گفتند. آب گوارا و صاف (لذّت آخرت) را رها كردند و آبهاى پرلجن و متعفّن (هوسرانيهاى دنيا) را نوشيدند. گويا فاسق آنان را مى‌نگرم كه بازشتى همنشين شده و با آن انس گرفته و آن را موافق طبع خود يافته است، آن چنان كه به وسيله گناه موى خويش را سفيد كرده و اخلاق و خوى او به رنگ گناه درآمده است، سپس همچون سيلى خروشان حمله‌ور شده و آنچه را كه غرق‌مى‌كند، مهم‌نمى‌داند و يا همچون شعله آتشى است كه اعتنا ندارد چه چيز را مى‌سوزاند و (خاكستر مى‌كند).

كجايند آن عقلها كه از چراغهاى هدايت خواستار روشنى گردند؟ و كجايند چشمهايى كه به مناره ها و نشانه هاى تقوا دوخته شوند؟! كجايند آن دلها كه به خدا بخشيده شده‌اند و با يكديگر پيمان اطاعت خدا را بسته‌اند؟ (ولى افراد پست) بر متاع پست دنيا ازدحام و براى بدست آوردن حرام به يكديگر پهلو مى‌زنند.

پرچم بهشت ... و دوزخ در برابر ديدگاه آنان برافراشته شده (امّا) با اين حال روى خود را از بهشت گردانيده و با كردار خود به آتش روى آور شده‌اند. پروردگارشان آنها را به سوى (سعادت) فراخوانده (ولى) آنها پشت كرده، فرار نموده‌اند و شيطان آنان را فراخوانده، دعوتش را پذيرفته و به سويش شتابان حركت كرده‌اند.

[١]. اقتباس از آيه ٧ سوره هود.