و همچنين امكان ندارد كه باب دعا را بر كسى بگشايد و در اجابت را بر رويش ببندد و ممكن نيست در توبه را به روى كسى باز كند و در آمرزش را به رويش مسدود سازد.

٤٣٦- شايسته‌ترين مردم به كرم و بزرگوارى، كسى است كه بزرگواران به واسطه او شناخته شوند (معرّف بزرگواران، خود بايد بزرگوارتر باشد).

٤٣٧- از امام عليه السلام پرسيدند از اين دو كدام برترند: عدالت؛ يا سخاوت؟ فرمود:

عدالت هرچيز را در جاى خود قرار مى‌دهد، ولى سخاوت آن را از مسيرش فراتر مى‌برد: عدالت، قانونى همگانى است، ولى سخاوت جنبه خصوصى دارد، بنابراين عدالت شريفتر و برتر است.

٤٣٨- مردم دشمن آنند كه نمى‌دانند.

٤٣٩- تمام زهد در دو جمله از قرآن آمده است. خداوند مى‌فرمايد: «تا بر گذشته تأسّف مخوريد و نسبت به آينده شاد و دلبند نباشيد». [١] بنابراين آن كس كه غم گذشته نمى‌خورد و نسبت به آينده شاد و دلبند نيست هر دو جانب زهد را در اختيار گرفته (اشاره به اين كه حقيقت زهد ترك وابستگيها و اسارتها در چنگال گذشته و آينده است).

٤٤٠- بسا خوابهاى شب كه تصميمهاى روز را از بين برده (اشاره به اين كه با گذشت يك شب گاهى انسان تغيير عقيده مى‌دهد).

٤٤١- پستهاى مهم، ميدان مسابقه و آزمايش مردان است (اين‌جاست كه كفالت و استعداد و مديريّت و صدق و امانت افراد آشكار مى‌شود).

٤٤٢- هيچ شهرى براى تو شايسته‌تر از شهرى ديگر نيست. بهترين شهرها شهرى است كه تو را پذيرا شود (و وسايل پيشرفت تو را فراهم سازد).

٤٤٣- هنگامى كه خبر شهادت «مالك اشتر» رحمةاللّه عليه به امام عليه السلام رسيد، فرمود:

مالك، امّا چه مالكى! به خدا سوگند اگر كوه بود، يكتا بود و اگر سنگ بود، سرسخت و محكم بود، هيچ مركبى نمى‌توانست از كوهسار وجودش بالا رود و هيچ پرنده‌اى به اوج آن راه نمى‌يافت.

شريف رضى رحمه الله مى‌فرمايد: «فند» به كوه تك و تنها گفته مى‌شود.

٤٤٤- كار كم امّا مستمرّ و پرنشاط بهتر از كار بسيار و ملالت آور (و موقّت) است.

٤٤٥- هرگاه در انسانى خوى و خصلت برازنده‌اى باشد، انتظار همانندهايش را نيز داشته باشيد.

٤٤٦- امام در سخنى كه بين او و غالب بن صعصعه، پدر «فرزدق» ردّ و بدل شده چنين فرمود:

[١]. سوره حديد، آيه ٢٣.