پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٠ - ٢- جهاد براى خاموش كردن آتش فتنه

را مجاز بلكه واجب مى‌داند.

اگر چه در بعضى از احاديث و كلمات جمعى از مفسّران‌ «فتنه» به معنى شرك و بت پرستى تفسير شده است، ولى قرائن موجود در آيه و آيات قبل و بعد از آن به خوبى نشان مى‌دهد، كه هر شرك و بت پرستى منظور نيست، بلكه منظور اعمالى همچون اعمال مشركان مكّه است؛ كه پيوسته مسلمانان را براى تغيير آيينشان در فشار مى‌گذاشتند.

در تفسير المنار مى‌خوانيم كه در معنى آيه چنين مى‌گويد: «حَتّى لاتَكُونَ لَهُمْ قُوَّة يَفْتِنُونَكُمْ بِها وَ يُؤذُونَكُمْ لَاجْلِ الدّين وَ يَمْنَعُونَكُمْ مِنْ اظْهارِهِ اوِ الدَّعْوَةِ الَيْهِ»: «پيكار با آنها را ادامه دهيد تا قدرت بر شكنجه كردن و آزار دادن شما براى تغيير دين و جلوگيرى از اظهار اسلام و دعوت به سوى آن نداشته باشند». [١] به يقين يك چنين فتنه و سلب آزادى و شكنجه و فشار براى تغيير عقيده و آيين خدا از كشتار هم بدتر است، بنابراين جمله‌ وَ يَكُونَ الدّينُ كُلُّه لِلّهِ‌ اشاره به اين خواهد بود كه رفع فتنه در اين است كه هر كس آزادانه بتواند خدا را پرستش كند و از هيچ چيز و هيچ كس نترسد، نه اينكه مشركان بت پرست آزاد باشند؛ تا خانه كعبه را تبديل به بتكده كنند، و مسلمانان پاك دل توان گفتن‌ «اللَّه اكبر» و «لا اله الا اللَّه» رابه طور آشكار نداشته باشند.

به هر حال آيات ١٩٠ و ١٩١ و ١٩٣ اين سوره ( «بقره») كه همه با هم مرتبط است؛ به خوبى نشان مى‌دهد كه خاموش كردن آتش فتنه به عنوان يك هدف براى جهاد اسلامى در واقع جنبه دفاعى دارد؛ و مؤمنان را در مقابل تهاجم فرهنگى و اجتماعى و نظامى دشمنان اسلام حفظ مى‌كند.

٣- جهاد براى حمايت از مظلومان‌

آيه ٧٥ سوره‌ «نساء» مسلمانان را دعوت به جهاد براى حمايت از مظلومان و مبارزه با

[١]. المنار، جلد ٢، صفحه ٢١١ ..