پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢١ - تفسير و جمع بندى آيات گام مهمى در طريق اجراى احكام

جالب اينكه از يكسو امر به معروف و نهى از منكر را به عنوان يكى از ويژگيهايى معرفى مى‌كند كه سبب شده است؛ اسلام برترين اديان، و امّت اسلامى، امّت نمونه باشند. و از سوى ديگر؛ انجام اين دو وظيفه را مقدّم بر ايمان به خدا ذكر كرده است! و اين نشان مى‌دهد كه تا اين وظيفه به صورت دو اصل اساسى مردمى در سطح عموم پياده نشود؛ حتّى تضمينى براى تداوم ايمان مردم وجود نخواهد داشت؛ آرى چنين است؛ كه اگر اين دو وظيفه به دست فراموشى سپرده شود، ريشه‌هاى ايمان در دلها سست، و شاخ و برگ آن پژمرده؛ و سرانجام پايه‌هاى آن فرو مى‌ريزد.

ضمناً از اين بيان به خوبى روشن مى‌شود كه مسلمانان تا زمانى يك امّت ممتاز محسوب مى‌شوند؛ كه دعوت به سوى نيكى ها و مبارزه با فساد را فراموش نكنند؛ و آن روز كه اين دو وظيفه بزرگ الهى به دست فراموشى سپرده شد نه بهترين امّت اند؛ و نه به سود جامه بشريّت خواهند بود!

آرى مسلمانان هنگامى مى‌توانند رهبرى امّتها را در جهان داشته باشند، و دنيا از وجود آنان خير و بركت ببيند، كه اين دو وظيفه بزرگ را در سطح عموم اجرا كنند.

به تعبير ديگر فرد فرد امّت اسلامى، بايد در اين امر احساس مسئوليّت كنند، و بر خلاف دنياى امروز كه وظيفه مبارزه با فساد و دعوت به انجام وظيفه را تنها بر عهده گروهى از مأموران دولت مى‌افكند؛ و بقيّه كاملًا خود را از هر گونه مسؤوليت مبرّا مى‌دانند؛ و در برابر مسائل اجتماعى بى‌تفاونت اند، مى‌گويد: اين يك مسؤوليّت عمومى است كه صغير و كبير و پير و جوان و زن و مرد و عالم و جاهل را شامل مى‌شود.

تكيه بر كلمه‌ «معروف» و «منكر» (شناخته و ناشناخته) نيز قابل ملاحظه و دقّت است، زيرا از يك سو نشان مى‌دهد كه واجبات و محرّمات امورى هستند؛ كه عقل و روح انسان به خوبى آنها را مى‌شناسد، و به واجبات عشق مى‌ورزد؛ در حالى كه منكرات براى او امورى ناشناخته و مورد تنفّر مى‌باشند.