پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٨ - اداره حِسبه و امر به معروف و نهى از منكر

مقابل ترك واجبات و انجام محرّمات است.

٢- امر به معروف و نهى از منكر با زبان كه ابتدا با كلمات نرم و ملايم و محبّت‌آميز و پند و اندرز شروع مى‌شود و سپس با كلمات تندتر و خشن‌تر ادامه مى‌يابد (اين نيز وظيفه عامّه مردم است).

٣- امر به معروف و نهى از منكر با دست، يا به تعبيرى ديگر اقدام عملى و گاه قهرآميز در مقابل تاركات واجبات و انجام دهندگان محرّمات باشد؛ خواه از طريق مجازات بدنى يا حبس و زندان؛ و يا كارهاى مشابه ديگرصورت گيرد، و همان گونه كه در مباحث فقهى گفته‌ايم اين مرحله وظيفه حكومت اسلامى است و امكان ندارد كه به دست مردم داده شود كه موجب هرج و مرج و انواع نابسامانى مى‌گردد و اين بخش درست همان چيزى است كه به عنوان‌ «وظيفه حسبه» در فقه اسلامى و كلمات فقها و مورّخان اسلام آمده است.

با اشاره به قرآن باز مى‌گرديم و مطلب را دنبال مى‌كنيم:

١- كُنْتُمْ خَيْرَ امَّةٍ اخْرِجَتْ لِلْناسِ تَأمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ تُؤمِنُونَ بِاللَّهِ‌. [١]

٢- وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ أمَّة يَدْعُونَ الَى الْخَيْرِ وَ يَأمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ اولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ. [٢]

٣- لَيْسُوا سَوَاءً مِنْ اهْلِ الْكِتابِ امَّة قائِمَة يَتْلُونَ آياتِ اللَّهِ آناءَ اللَّيْلَ وَ هُمْ يَسْجُدون- يُؤمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَ يَأمُرُونَ بِالْمَعْرُوف وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ يُسرِعُونَ فِى الْخَيْراتِ وَ

[١]. سوره آل عمران، آيه ١١٠ ..

[٢]. سوره آل عمران، آيه ١٠٤ ..