پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٦ - چگونگى انطباق مجالس شوار بر موازينمشورت اسلامى

همه مردم در آنجااست برگزينند و تصويب كنند مصداق يك شوراى تام العيار و جامع الاطرف اسلامى محسوب مى‌شود.

و از آنجا كه اتّفاق آراء در غالب مسائل غير ممكن است، چاره‌اى جز اين نيست كه رأى اكثريت كه غالباً به واقع نزديك تر است معيار باشد.

البتّه اكثريّت در اينجا اكثريتى است كه از افراد با ايمان و آگاه تشكيل يافته؛ زيرا فرض ما اين است مردم به حكم وظيفه اسلامى خود، نمايندگان خويش را از افراد واجد شرايط انتخاب مى‌كنند.

بنابراين آنچه گفته مى‌شود كه قرآن اكثريّت را در بسيارى از موارد نكوهش كرده است به طور مسلّم محلّ كلام ما را شامل نمى‌شود؛ اكثريتى كه در آيه‌ اكْثَرُهُمْ لايَعْقِلُون‌ [١] اكْثَرُهُمْ لايَعْلَمُونَ‌ [٢] اكْثَرُهُمْ فاسِقُونَ‌ [٣] اكْثَرُهُمْ لِلْحقِّ كارِهُونَ‌ [٤] و امثال اينها ذكر شده همه ناظر به اكثريّت جوامع منحرف و تربيت نايافته است؛ نه اكثريّت مؤمنان و متعهّدان و آگاهان.

اين ضماير به قرينه آنچه قبل از آن آمده، همه بازگشت به افراد مشرك و آلوده و نادان و متعصّب و بى بند و بار باز مى‌گردد؛ هرگز قرآن نمى‌گويد: «اكثر المؤمنين يا اكثر المتّقين لا يعلمون و لا يفقهون» به همين دليل در علم اصول در باب تعادل و تراجيح آنجا كه سخن از روايات متعارضه است مى‌خوانيم كه: شهرت در ميان فقهاء يكى از مرجّحات است؛ و شهرت همان استناد به قول اكثريّت فقهاء مى‌باشد، در حديث وارد شده است: «خُذْ بِمَا اشْتَهَرَ بَيْنَ اصْحابِكَ وَدَعِ الشّاذَّ النّادِرَ فَانَّ الُمجمَعَ عَلَيْهِ لارَيْبَ فيه»: «آن روايتى را كه در ميان اصحاب (مؤمن و آگاه) تو مشهور است، بگير؛ و آن روايتى را كه طرفداران كمى دارد رها نما، زيرا روايت مشهور- كه اكثريّت قاطع فقهاى آگاه به آن رأى داده‌اند- مورد اطمينان است و شك و ترديد در آن راه ندارد». [٥]

[١]. سوره مائده، آيه ١٠٣ ..

[٢]. سوره انعام، آيه ٣٧ ..

[٣]. سوره توبه، آيه ٨ ..

[٤]. سوره مؤونون، آيه ٧٠ ..

[٥]. وسائل الشّيعة، جلد ٢٧، صفحه ١٠٦، باب وجوب جمع بين احاديث مختلفه، (به همين مضمون) ..