پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٠ - تفسير آيات

٥- «... و كسانى كه بر طبق آنچه خدا نازل كرده حكم نمى‌كنند، فاسق اند».

٦- «و در ميان آنها (اهل كتاب)، طبق آنچه خداوند نازل كرده، داورى كن؛ و از هوسهاى آنان پيروى مكن؛ و از آنها بر حذر باش، مبادا تو را از بعض احكامى كه خدا بر تو نازل كرده، منحرف سازند».

٧- «آيا آنها حكم جاهليّت را (از تو) مى‌خواهند؟! و چه كسى بهتر از خدا، براى قومى كه اهل يقين هستند، حكم مى‌كند»؟!

٨- «هنگامى كه (مؤمنان) به سوى خدا و رسولش دعوت شوند تا ميان آنان داورى كند، سخنشان تنها اين است كه مى‌گويند:" شنيدم و اطاعت كرديم" و اينها رستگاران (واقعى) هستند».

٩- «اين راه مستقيم من است؛ از آن پيروى كنيد؛ و از راه هاى پراكنده (و انحرافى) پيروى نكنيد، كه شما را از طريق حق، دور مى‌سازد؛ اين چيزى است كه خداوند شما را به آن سفارش مى‌كند، شايد پرهيزگارى پيشه كنيد!»

١٠- «... امروز، دين شما را كامل كردم؛ و نعمت خود را بر شما تمام نمودم؛ و اسلام را به عنوان آيين (جاودان) شما پذيرفتم».

تفسير آيات‌

در هفت آيه نخست از اين آيات سخن در اين است كه‌ «حكم» تنها حكم الهى است و همه بايد از «حكم» او پيروى كنند.

درست است كه «حكم» در اصل به معنى «منع» است‌ [١] ولى از آنجا كه امر و نهى و فرمان سبب منع از كار خلاف مى‌شود، به آن حكم گفته شده، و به علوم و دانشها از اين جهت حكمت گفته‌اند كه مانع از اعمال جاهلانه و نابخردانه است.

اين نكته نيز قابل توجّه است كه واژه‌ «حكم» در قرآن مجيد، گاه به معنى داورى آمده، و گاه به معنى امر و نهى و فرمان، آنجا كه به معنى داورى است نيز نوعى امر و نهى و فرمان است كه از سوى قاضى صادر مى‌شود.

[١]. به مصابيح اللّغه ومصباح اللّ‌غه و مفردات راغب مراجعه شود ..