پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٦ - لزوم سازمان هاى اطلاعاتى در روايات اسلامى

جاسوس‌ها مى‌فرستى و فتنه‌ها بر مى‌انگيزى گويا اراده جنگ دارى؛ اگر چنين است من نيز مهيّا هستم. [١] ٩- بعد از جنگ صفين گروهى از قبيله بنى ناجيه به سركردگى فريث بن راشد اعلام مخالفت با امام عليه السلام كردند، امام عليه السلام فرمود: «نزد من بيا تا تو را نسبت به مسائل توجيه كنم»، اوخدمت امام نيامد و به اتّفاق گروهى از يارانش فرار كرد، و در وسط راه به يكى از ياران وفادار امام عليه السلام برخورد كردند و او را كشتند در صورتى كه يك نفر يهودى را به عنوان ذمّى بودن آزاد كردند، امام عليه السلام نامه‌اى به تمام فرماندارن و كارگزاران خود در آن منطقه نوشت كه مضمونش اين بود: «گروهى از مردان اينجا كه گناهى به گردن داشتند گريخته‌اند و گمان مى‌كنم به سوى بصره رفته‌اند، شما در جستجوى آنها باشيد و جاسوس هايى در هر ناحيه در سرزمين خوددتان بگماريد و هر خبرى از آنها دريافت داشتيد براى من بفرستيد»:

«وَاجْعَلْ عَلَيْهِمْ الْعُيُونَ فى كُلِّ ناحِيَةٍ مِنْ ارْضِكَ ثُمَّ اكْتُبْ الَىَّ بِما يَنْتَهى الَيْكَ عَنْهُمْ». [٢] فف

از مجموع روايات بالا و روايات و تواريخ ديگرى كه ذكر همه آنها به طول مى‌انجامد به روشنى استفاده مى‌شود كه در عصر پيامبراكرم صلى الله عليه و آله و ائمه معصومين عليهم السلام دستگاه هاى اطلاعاتى به طور فعّال كار مى‌كردند، هم در جهت كشف توطئه‌هاى دشمنان، و هم خنثى كردن دستگاه هاى جاسوسى مخالفان، و هم بررسى دقيق اعمال كارگزاران دولت، و نيز براى كشف توطئه‌هاى منافقان در داخل كشور اسلامى، تلاش و كوشش گسترده‌اى داشتند.

البته در عصر و زمان ما مسائل‌ «اطلاعاتى» و «جاسوسى» و «ضدّ جاسوسى»- همانند همه چيز ديگر- تغيير و دگرگونى فاحشى پيدا كرده و بسيار گسترده و پيچيده‌تر شده و از تكنولوژى پيشرفته زمان نيز براى اين كار بهره‌گيرى وسيعى مى‌شود.

[١]. بحار الانوار، جلد ٤٤، صفحه ٤٥، حديث ٥ ..

[٢]. شرح نهج البلاغه إبن ابى الحديد، جلد ٣، صفحه ١٣٠ ..