پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٠ - ٣- فراگيرى علوم مفيد در روايات اسلامى

دانشمندان غربى فصل مهمّى از تاريخ تمدن اسلام را به نهضت علمى مسلمين اختصاص داده؛ و رشته‌هاى مختلف علوم را كه زير نظر مسلمين رونق و گسترش يافت؛ را با ذكر نام دانشمندان هر يك از علوم و فنون بر شمرده‌اند.

اين نكته بسيار قابل توجّه است كه به اعتراف صريح مورّخان غربى نهضت علمى اروپا از نهضت علمى مسلمين مايه گرفت؛ و اروپائيان در نهضت علمى خود مديون دانشمندان اسلام اند!

در كتاب تاريخ تمدن غرب و مبانى آن در شرق كه به وسيله چند نفر از دانشمندان غربى نگارش يافته مى‌خوانيم: «هنگامى كه كمك هاى بيزانس‌ [١] و مسلمانان را (به فرهنگ مغرب زمين) مورد توجّه قرار دهيم؛ مى‌توان گفت كه نور بسيارى از شرق به غرب تابيده‌است»!

دكتر ماكس ميرهوف در كتاب ميراث اسلام مى‌گويد: «علوم عرب (مسلمانان) مانند ماه تابانى بود كه تاريك ترين شب هاى اروپاى قرون وسطى را روشن كرد، و چون علوم جديد ظاهر گشت، ماه بى رنگ شد، و همان ماه بود كه ما را در شب هاى تار هدايت كرد تا به اينجا رسانيد، و مى‌توانيم بگوييم هنوز هم تابش آن با مااست»! [٢] در عبارت ديگرى در همان كتاب مى‌خوانيم: «... خلاصه به اين وسيله (وسيله ترجمه كتب دانشمندان اسلام) علوم شرق مانند باران رحمت بر خاك خشك اروپا باريد و آن را حاصل خيز و بارور ساخت و كم كم اروپائيان با علوم شرق آشنا شدند!»

او در يادداشت هايى تحت عنوان علوم طبيعى و طب، چنين مى‌نويسد: «آنچه در اين سال هاى اخير كشف شده روشنايى جديدى بر تاريخ قديم علوم جهان اسلام افكنده است؛ مسلّماً اين كشفيّات هنوز كافى نيست؛ و دنيا در آينده بيشتر به اهميّت علوم اسلامى پى‌

[١]. بيزانس امپراطورى روم شرقى بود؛ كه پايتخت آن بيزانس نام داشت و الآن بخشى از تركيه را شامل مى‌شود و بيزانس درمحل استامبول كنونى واقع بوده است..

[٢]. ميراث اسلام، صفحه ١٣٤ ..