پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٧ - ٣- فراگيرى علوم مفيد در روايات اسلامى

باشد، زيرا تحصيل دانش بر هر مسلمانى واجب است». [١] بايد توجّه داشت كه مملكت چين در آن زمان دورترين كشور جهان شناخته مى‌شد؛ بنابراين منظور اين است كه به سراغ دانش برويد هر چند در دور افتاده‌ترين كشورهاى دنيا باشد.

بديهى است دانشى كه در آن روز در چين يافت مى‌شد معارف قرآنى و دينى نبود؛ چرا كه جاى آن مراكز وحى بود بلكه منظور دانش هاى مفيد دنيوى است.

٢- در حديث ديگرى از امام اميرالمؤمنان على عليه السلام مى‌خوانيم: «الْحِكْمَةُ ضالَّةُ الْمُؤمِنِ فَاطْلُبُوها وَلَوْ عِنْدَ الْمُشْرِكِ»: «دانش گمشده شخص با ايمان است، پس آن را طلب كنيد هر چند نزد مشركان باشد». [٢] روشن است، آنچه نزد مشركان يافت مى‌شود؛ معارف توحيدى و علوم الهى نيست، بلكه علوم مفيد ديگرى است كه در زندگى به كار مى‌آيد، و گاه نزد آنان است.

اين گونه احاديث؛ شعار معروف‌ «علم وطن ندارد» را تداعى مى‌كند؛ و تأكيد مى‌نمايد كه علم و دانش گمشده مؤمنان است، هر جا و نزد هر كس بيابند، آن را فرا مى‌گيرند.

چنانچه در حديث ديگرى آمده است‌ «كَلِمَةُ الْحِكْمَةِ ضالَةُ الْمُؤمِنِ فَحَيثُ وَجَدهَا فَهُوَ احَقُّ بِها»: «دانش گمشده مؤمن است، هرجا آن را بيابد به آن سزاوارتر است». [٣] ٣- در حديث معروفى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم: «الْعِلْمُ عِلْمانِ: عِلْمُ الادْيانِ وَ عِلْمُ الابْدانِ»: «علم دو گونه است: علوم دينى و علوم پزشكى» (اوّلى مايه سلامت روح انسان است و دوّمى مايه سلامت جسم). [٤] ٤- در حديث ديگر از همان حضرت آمده است: «الْعِلْمُ ثَلاثَة: الْفِقْهُ لِلَادْيانِ وَ الطِّبُ لِلَابْدانِ وَ النَّحْوُ لِلِّسانِ»: «علم بر سه گونه است: آگاهى نسبت به اديان، و پزشكى براى‌

[١]. بحار الانوار، جلد ١، صفحه ١٨٠ و كنز العمال، حديث ٢٨٦٩٧ ..

[٢]. بحار الانوار، جلد ٧٥، صفحه ٣٤ ..

[٣]. بحار الانوار، جلد ٢، صفحه ١٩٩، حديث ٥٨ ..

[٤]. بحار، جلد ١ صفحه ٢٢٠، حديث ٥٢ ..