فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٥٣ - بليط بخت آزمايى اسناد فقهی امام خمينى رضوان اللّه تعالى عليه
موسوم است و بازيچه سه گانه سؤال شد.
حضرت فرمود: وقتى خداوند حق و باطل را جدا كرده، به نظر تو اين موارد در كدام بخش قرار مىگيرند؟ عرض كردم: بخش باطل و حضرت فرمود: پس هيچ خيرى در آنها نيست.
سؤال حضرت از راوى حديث درباره وارد شدن اين موارد در حق يا باطل نشانگر اين است كه جدا سازى اين در بخش، به نفسى واگذار شده كه خداوند بدى و پرهيز از بدى را به او الهام كرده است. پوشيده نيست كه مقصود از نبود خير، در سخنان حضرت، كه فرمود: «هيچ خيرى در آن نيست» اثبات حرمت است. زيرا چيزى كه خيرى در آن نيست، از افراد باطل و از آن نهى شده است. مساله ما نيز، از گونه باطل است. زيرا هر شخص با انصاف و آگاه از حقيقت بليط بخت آزمايى، وقتى آن را مورد نظر قرار بدهد و در راز و رمز شور و شوق مردم به آن به بررسى بپردازد و از سوى ديگر، اندك دقتى در معناى تجارت كند، به يقين خواهد دانست كه خريد و فروش بليط بخت آزمايى، از گونههاى تجارت نيست.
بر اساس رو به رويى صد در صد، ميان تجارت و باطل، وقتى عملى از سنخ تجارت نباشد، از سنخ باطل خواهد بود.
گمان خشنودى خريدار در اين جا، بىمورد است؛ زيرا اين خشنودى، مانند خشنودى در عقد فاسد است كه در جاى خود بىاثر بودن آن، ثابتشده است. و شخص نيز نسبت به آنچه كه به عقد فاسد، دريافته، ضامن است؛ زيرا خشنودى، بستگى دارد به جا به جايى و امضاى شرع. پس هنگامى كه جا به جايى، در كار نبود، موضوعى براى خشنودى دو سوى معامله باقى نخواهد ماند. خريد و فروش بليط بخت آزمايى اين گونه است؛ زيرا خشنودى دو سوى معامله، بر عملى واقع شده كه از نظر شرع ممنوع است و اين نهى در حكم نفى است، پس از نظر شرع، موضوعى براى خشنودى باقى نمىماند، همان گونه كه در گونههاى قمار نيز چنين است. زيرا خشنودى دو