پردازد. زيرا اين مساله از مسايل اجتهادى است كه در آن دست‌يابنده به حق، دو پاداش و به خطا در افتاده، يك پاداش وعده داده‌اند. بدگويى از مجتهدان در اين امور، ناشى از سبكسرى و نادانى است.

افزون بر اين، اين در پرده ابهام است كه آيا بليط بخت آزمايى، از جهت موضوع، از اقسام قمار است‌يا نه؟ اگر چه به نظر ما، نزديك‌تر به واقع است كه از جهت موضوع بيرون از قمار و در حكم آن داخل است.

اينك، بيان مطلب:

١. بيرون رفتن بليط بخت آزمايى از موضوع قمار، از آن روست كه فهم عرفى از واژه قمار، در ظرف اطلاق آن، عبارت است از بازى با ابزار برد و باخت، با شرط بندى. اين معنى، در بحث قمار به اثبات رسيده و در اين جا، آهنگ ثابت كردن آن را نداريم.

٢. وارد شدن بليط بخت آزمايى در حكم قمار، از آن روست كه خريد و فروش آن از نمونه‌هاى «اكل مال به باطل» است كه در قرآن كريم از آن پرهيز داده شده است.

خداوند تبارك و تعالى، در قرآن كريم، داد و ستد با خشنودى دو طرف را در برابر «اكل به باطل» قرار داده و دومى را حرام و اوّلى را حلال كرده است. و باز شناختن اين دو قسم را به ميزان عقلى و درك و دريافت عرفى واگذارده است. شاهد اين مدعى روايت مورد اعتمادى است كه زراره از امام صادق(ع) نقل مى‌كند:

عن ابي عبداللّه(ع) انّه سئل عن الشطرنج و عن لعبة شبيب التي يقال لها لعبة الامير و عن لعبة الثلث، فقال: ارايت اذا ميّزاللّه بين الحق و الباطل مع ايّهما يكون؟ فقلت مع الباطل. فقال: فلا خير فيه. (١)

زراره مى‌گويد: از آن حضرت درباره شترنج، بازيچه جوانان، كه به بازيچه امير

(١)وسائل الشيعه، شيخ حر عاملى، ج١٢، ص ٢٣٨.