وسائل نيرومندتر، سريع تر و راحت‌ترى براى نقل و انتقال، همچنان ادامه داشته تا امروز كه از وسائل پيشرفته موتور مثل قطار و هواپيما براى اين كار استفاده مى‌كند و تا بشر امكان زيستن بر روى زمين را دارد، اين روند ادامه خواهد داشت و همواره مى‌كوشد تا وسائل و ابزارهاى بهترى را جايگزين وسايل و ابزارهاى پيش كند و بر همين قياس است تلاش انسان براى حل مشكلات طبيعى خود در ديگر زمينه‌ها.

٢. حوزه روانى زندگى:در اين حوزه از زندگى، انسان به نيازهاى روحى خود (نيازهاى نوع دوم) مانند نياز به آرامش روح و پرستش، نياز به آگاه شدن از راز هستى خود و جهان، نياز به محبّت و احسان و ... پاسخ مى‌گويد. حل معضلات روحى انسان، مساله اساسى اين حوزه زندگى است. هر انسانى با خود مى‌انديشد كه او در اين نظام هستى چه كاره است؟ براى چه هدفى آفريده شده؟ چه سرانجامى خواهد داشت؟ در مسير زندگى برابر چه معيارهايى بايد حركت كند؟ پاسخ درست‌يا نادرست به اين پرسشهاست كه انسان را به انتخاب ايمان يا كفر، عدل يا ظلم، محبت‌يا نفرت و ... وا مى‌دارد. مجموع آن پرسشها و پاسخهايى كه انسان به آنها مى‌دهد و اين گزينشهايى كه بر اساس آن پاسخها مى‌كند، حوزه روانى زندگى انسان را به وجود مى‌آورند.

٣. حوزه اجتماعى زندگى:انسان، چه از روى طبع و چه از روى نياز، ناچار از زندگى اجتماعى است. زندگى اجتماى، قانونهاى ويژه‌اى دارد، از اين روى، براى تنظيم روابط اجتماعى انسانها، نهادهاى اجتماعى متنوعى به وجود آمدند كه در مسير تكاملى بشر، سيرى از ساده به پيچيده داشته‌اند.

نظامهاى: خانواده، مالكيت و اقتصاد، سياست و حكومت از جمله مهم ترين نهادهاى اجتماعى هستند كه سامان زندگى اجتماعى انسان بدانها وابسته است. اين نهادها همه محصول رفتارهاى انسان در حوزه اجتماعى زندگى است.

اكنون با توجه به دو نكته ياد شده (هدف دين - تمايز حوزه‌هاى زندگى) مى‌توان قلمرو