فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٦ - بررسى فقهى حكم عده زنان بدون رحم آيت اللّه محمد مؤمن
باشد. در پاسخ مىگوييم: چنين بازگشتى را نمىپذيريم، بويژه آن كه عنوان ياد شده، نخست، در سخن خود امام(ع) آمده است.
بلكه بايد گفت: ويژه كردن حكم بر موصول و آوردن جمله صله ويژه براى آن، رساننده اين است كه راز و رمز حكم و معيار آن، همان است كه او باردار نمىشود و بدين سان، اطلاقى توانمند پاى مىگيرد.
٢. روايت مرسل جميل بن دراج كه در كتابهاى كافى، فقيه و سرائر از يكى از شيعيان، از امام باقر يا صادق(ع) آمده است:
عن جميل بن دراج عن بعض اصحابنا عن احدهما(ع) فى الرجل يطلق الصبية التى لمتبلغ و لايحمل مثلها و قد كان دخل بها و المراة التى قد يئست من المحيض و ارتفع حيضها فلا يلد مثلها؟ قال: ليس عليهما عدة و ان دخل بهما.» (٣٢)
در باره مردى كه همسر خردسال نابالغ خود را طلاق داده است، در حالى كه همسانهايش باردار نمىشوند و با او آميزش نيز كرده است، همچنين اگر طلاق دهد، همسرى را كه از عادت ماهانه نااميد گشته و قاعدگى از او رخت بربسته و همسان او باردار نمىشود، فرمود: بر اين دو دسته از زنان، عدهاى نيست، هر چند با آنان آميزش كرده باشد.
در سند اين حديث، ارسالى است كه جميل بن دراج، از شيعهاى از يكى از دو امام بزرگوار(ع)، چنانكه در «كافى» (٣٣)و «سرائر» (٣٤)آمده، آورده است. گرچه اصحاب اجماع و فقيهترين آنان در ميان دومين گروه شش نفره از ياران امام صادق(ع) است، ولى اين تنها
(٣٢)وسائل الشيعه، ج١٥، ص٤٠٩.
(٣٣)كافى، شيخ كلينى ، ج٦، ص٨٤.
(٣٤)سرائر، ابن ادريس، ج٣، ص٥٦٧، انتشارات اسلامى، وابسته به جامعه مدرسين قم، ٤١١ هـ. ق.